Chắp cánh liền cành
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Thành ngữ:
- Chắp cánh liền cành là một thành ngữ Hán Việt, có nghĩa gốc là "tỷ dực liên chi", dùng để ví von về tình cảm gắn bó keo sơn, không thể tách rời, đặc biệt là giữa vợ chồng. Thành ngữ này biểu thị ước nguyện được kết đôi, gắn bó bền chặt, hòa hợp như một thể thống nhất, cùng nhau vượt qua mọi khó khăn và tồn tại vĩnh viễn bên nhau.
Ví dụ sử dụng
- Thành ngữ:
- Câu chuyện tình của họ như một thiên tình sử "chắp cánh liền cành", khiến ai nghe cũng cảm động. (Câu chuyện tình của họ như một thiên tình sử gắn bó keo sơn, khiến ai nghe cũng cảm động.)
- Trong đám cưới, họ cùng nguyện ước được "chắp cánh liền cành" trọn đời. (Trong đám cưới, họ cùng nguyện ước được gắn bó bên nhau trọn đời.)
Các cách sử dụng nâng cao
- Thành ngữ này thường được dùng trong văn chương, thơ ca cổ điển hoặc trong các bối cảnh trang trọng để ca ngợi tình yêu thủy chung, son sắt.
- Có thể dùng để miêu tả sự kết hợp hài hòa, hoàn mỹ giữa hai thực thể (không chỉ là vợ chồng), ví dụ như trong nghệ thuật.
- Sự kết hợp giữa thơ và nhạc trong tác phẩm ấy thật sự là một sự "chắp cánh liền cành" hiếm có. (Sự kết hợp giữa thơ và nhạc trong tác phẩm ấy thật sự là một sự hòa quyện hoàn mỹ hiếm có.)
Biến thể và từ gần giống
- Tỷ dực liên chi: Đây là từ gốc Hán Việt của thành ngữ "chắp cánh liền cành", có nghĩa hoàn toàn tương đương.
- Uyên ương: Chỉ đôi vợ chồng hạnh phúc, gắn bó. (Thường dùng phổ biến hơn trong đời sống).
- Đồng tâm: Cùng một lòng, cùng chí hướng.
- Keo sơn: Chỉ sự gắn bó bền chặt, khó phân ly.
Từ đồng nghĩa
- Gắn bó keo sơn
- Thủy chung son sắt
- Đôi lứa hài hòa
Thành ngữ liên quan
- Trên trời làm chim liền cánh, dưới đất làm cây liền cành: Là lời thề ước phổ biến xuất phát từ ý nghĩa của thành ngữ "chắp cánh liền cành", thể hiện mong muốn được gắn bó ở mọi nơi, mọi lúc.
- Sống cùng một mái, chết cùng một nấm: Thể hiện sự gắn bó đến trọn đời, cả khi sống lẫn khi chết.
- Tức Tỷ dực liên chi, Nói việc vợ chồng gắn bó thương yêu lâu dài, mãi mãi có nhau
- Bạch Cư dị: Tại thiên nguyện tác ly dực điểu, Tại địa nguyện vi liễm ký chí. (Trên trời nguyện làm chim liền cách, dưới đất nguyện làm cây liền cành)
- Sưu thần ký: Hàn Bằng làm quan đại phu nước Tống, vợ là Hà Thị sắc đẹp hơn người bị tên hôn quân Tống Khang Vương cướp đi mất. Hà thị bí mật để lại cho Hàn Bằng bức thư tỏ ý liều chết. Khang Vương cầm tù Hàn Bằng, Hàn Bằng tự sát. Hà thị biết chuyện bèn ngầm bận áo đẹp cùng Khang Vương lên đài cao chơi rồi bất thình lình lao mình xuống tự tử. Hà thị có để lại thư xin cùng được chôn chung với Hàn Bằng. Tên hôn quân căm giận sai chôn Hà thị ở chỗ khác đối diện mộ Hàn Bằng. Qua một đêm bổng mộ nào cũng có cây Tử mọc lên, rễ liền nhau ở dưới, ngọn cành liền nhau ở trên, thường có đôi chim uyên ương đến đậu, tiếng hót rất thảm thiết
- Truyện khác: Trương Liêm Xuân ở Dương Châu lấy Tào Bích là người cùng làng. Giặc đến, hai vợ chồng chạy trốn bị rơi xuống hồ chết. Năm sau, ở hồ ấy mọc lên 2 hoa sen cùng chung một đài
- Sách Kinh Nhã nói ở phương Nam có giống chim chỉ có một mắt, một cánh nên 2 con phải chắp cánh lại để bay
- Cung oán ngâm khúc
- Tranh tỷ dực nhìn ra chim nọ
- Đồ liên chi lần trỏ hoa kia