Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Tên một loại gối cổ đặc biệt: "Gối cuốc kêu" là tên một chiếc gối cổ, tương truyền thuộc sở hữu của Chu Liêm Khê đời Tống. Khi nằm vào gối này, người ta có thể nghe thấy tiếng kêu như tiếng chim cuốc.
   • Vật phẩm văn hóa, biểu tượng: Từ này thường được nhắc đến như một điển tích, một hình ảnh văn hóa gợi sự thanh nhã, yên tĩnh hoặc nỗi nhớ quê hương.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Trong thư phòng của cụ, người ta đồn có chiếc "gối cuốc kêu" quý giá. (Trong thư phòng của ông ấy, người ta đồn rằng có chiếc "gối cuốc kêu" quý giá.)
  • Câu chuyện về "gối cuốc kêu" gợi lên hình ảnh một đời sống tinh thần phong nhã của các bậc nho sĩ xưa. (Câu chuyện về "gối cuốc kêu" gợi lên hình ảnh một đời sống tinh thần phong nhã của các bậc nho sĩ ngày xưa.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Dùng như một hình ảnh ẩn dụ: "Gối cuốc kêu" có thể được dùng để ám chỉ một không gian yên tĩnh, thư thái hoặc một nỗi niềm hoài cổ.
  • Tâm hồn ông như chiếc "gối cuốc kêu", luôn lắng nghe những âm thanh sâu kín của lòng mình. (Tâm hồn ông ấy giống như chiếc "gối cuốc kêu", luôn lắng nghe những âm thanh sâu kín của lòng mình.)

Biến thể và từ gần giống

• Điển tích "Gối cuốc kêu": Chỉ câu chuyện về chiếc gối của Chu Liêm Khê, thường được dùng trong văn chương.
• Chim cuốc / Đỗ quyên: Loài chim có tiếng kêu thường gợi nhớ quê hương, là hình ảnh liên quan mật thiết đến điển tích này.

Từ đồng nghĩa

• Vật báu cổ: Đồ vật quý giá từ thời xưa.
• Kỷ vật văn hóa: Vật phẩm mang giá trị văn hóa, lịch sử.

Thành ngữ / Điển cố liên quan

• "Gối cuốc kêu" như một điển cố: Thường được các nhà nho, nhà văn viện dẫn để nói về sự thanh cao, sự giao cảm với thiên nhiên hoặc nỗi nhớ nhà.
  • Lòng khách tha hương nghe tiếng cuốc kêu mà nhớ đến điển tích "gối cuốc kêu". (Lòng người khách tha hương nghe tiếng chim cuốc kêu mà nhớ đến điển tích "gối cuốc kêu".)

1. Chu Liêm Khê đời Tống có một cái gối, hễ nằm vào ngũ thì nghe thấy tiếng Cuốc kêu nên gọi là "Gối Cuốc kêu. Xem thêm Đỗ Quyên