Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Một tiết lễ trong năm, diễn ra vào ngày mùng 3 tháng 3 Âm lịch, khi người ta ăn đồ ăn nguội lạnh để tưởng nhớ và tỏ lòng thành kính với Giới Tử Thôi, một trung thần thời Xuân Thu. Tên gọi "Hàn thực" có nghĩa là "thức ăn lạnh", phản ánh phong tục kiêng đốt lửa nấu ăn trong ngày này.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Sắp đến tiết Hàn thực, nhiều gia đình chuẩn bị bánh trôi, bánh chay.
  • Truyền thuyết về Giới Tử Thôi gắn liền với nguồn gốc của tết Hàn thực.
  • Vào ngày Hàn thực, người ta thường ăn các món nguội đã chuẩn bị từ hôm trước.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tiết Hàn thực": Cụm từ thường dùng để chỉ trọn vẹn ngày lễ này, nhấn mạnh tính chất thời điểm trong năm.

  • Tiết Hàn thực năm nay rơi vào cuối tháng Ba Dương lịch.

• "Tết Hàn thực": Cách gọi phổ biến khác, coi đây như một dịp Tết, một lễ tiết quan trọng.

  • Tết Hàn thực còn được gọi là Tết bánh trôi bánh chay.

Biến thể và từ liên quan

• Giới Tử Thôi (Danh từ riêng): Nhân vật lịch sử, trung thần của nước Tấn, người được tưởng niệm trong tiết Hàn thực.
• Bánh trôi, bánh chay (Danh từ): Những loại bánh truyền thống không cần nấu bằng lửa trong ngày Hàn thực, tượng trưng cho đồ ăn nguội.
• Thanh minh (Danh từ): Tiết tiếp ngay sau Hàn thực (thường vào ngày 4 hoặc 5 tháng 3 Âm lịch), là dịp để tảo mộ, có liên hệ mật thiết với Hàn thực trong văn hóa.

Từ đồng nghĩa / Cách gọi khác

• Tết bánh trôi bánh chay: Tên gọi dân gian dựa trên món ăn đặc trưng của ngày lễ.
• Tiết ăn đồ nguội: Cách giải thích ý nghĩa của tên gọi "Hàn thực".

Thành ngữ / Điển tích liên quan

• Tích Giới Tử Thôi: Chỉ câu chuyện về lòng trung nghĩa và cái chết bi tráng của Giới Tử Thôi, là nguồn gốc của tiết Hàn thực.
  • Người đời sau nhớ tích Giới Tử Thôi mà giữ tục Hàn thực.
• Ôm cây chịu chết: Hành động quyết tử của Giới Tử Thôi, biểu tượng cho khí tiết kiên trung, không màng danh lợi.

1. Tiết ăn đồ lạnh vì kiêng không đốt lữa để tưởng nhớ Giới Tử Thôi
2. Hậu Hán Thư: Giới Tử thôi suốt 19 năm giúp Tấn Văn Công mưu việc phục quốc. Việc thành, Tấn Văn Công về nước lên ngôi vua, ông giữ danh tiết không cùng bọn tầmthường chỉ lo về đường danh lợi nên quyết chí đi ở ẩn. Tấn Văn Công cho vời ông ra làm quan, ông không chịu, bỏ đi vào rừng sâu ở. Nhà vua không biết làm thế nào bèn đốt rừng để buộc Giới Tử Thôi phải ra, nhưng chí đã quyết nên ông vẫn ôm cây chịu chết. Tấn Văn Công thương tiếc ông mới đặt ra lệ "Hàn thực" đúng vào ngày Giới Tử Thôi chết cháy. Nhân dân cảm về tiết tháo của ông mà hàng năm ăn đồ nguội vào tiết Hàn thực