Định nghĩa

1. Thành ngữ:
   • Hẹn hò lén lút, bí mật: Thành ngữ này dùng để chỉ một cuộc hẹn hò kín đáo, thường là giữa những người yêu nhau, được sắp xếp ở một nơi vắng vẻ, khuất tầm nhìn để tránh sự chú ý của người khác, đặc biệt là gia đình hoặc xã hội.

Ví dụ sử dụng

• Thành ngữ:
  • Đôi trai gái ấy thường hẹn người tới cửa vườn dâu vì sợ cha mẹ biết chuyện. (Đôi trai gái ấy thường hẹn hò lén lút vì sợ cha mẹ biết chuyện.)
  • Trong xã hội phong kiến, nhiều mối tình chỉ có thể tồn tại qua những lần hẹn người tới cửa vườn dâu. (Trong xã hội phong kiến, nhiều mối tình chỉ có thể tồn tại qua những lần hẹn hò bí mật.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Ẩn dụ về không gian: "Cửa vườn dâu" là một hình ảnh ẩn dụ, gợi đến một không gian ở rìa làng, thường vắng vẻ, có nhiều cây cối (như dâu) che khuất, thuận tiện cho những cuộc gặp gỡ không muốn ai hay biết.
• Ngữ cảnh lịch sử - văn hóa: Thành ngữ này phản ánh quan niệm xã hội cũ, nơi việc hẹn hò tự do của nam nữ có thể bị cấm đoán hoặc dị nghị, khiến họ phải tìm cách gặp nhau một cách kín đáo.

Biến thể và từ gần giống

• Hẹn hò lén lút: Cụm từ đồng nghĩa, diễn đạt trực tiếp hơn ý nghĩa bí mật của cuộc hẹn.
• Hẹn gặp chốn vắng người: Cụm từ có ý nghĩa tương tự, nhấn mạnh địa điểm vắng vẻ.

Từ đồng nghĩa

• Hẹn hò bí mật: Hẹn hò một cách giấu giếm.
• Gặp gỡ vụng trộm: Gặp nhau một cách lén lút, không chính thức.

Thành ngữ liên quan

• Trên bộc trong dâu: Thành ngữ gốc, có nghĩa đen là "trên bờ giậu, trong bụi dâu", cũng dùng để chỉ những cuộc tình vụng trộm, không chính thức. "Hẹn người tới cửa vườn dâu" là một biến thể hoặc cách diễn đạt cụ thể hơn từ thành ngữ này.
• Yêu nhau chẳng dám trao lời / Gặp nhau cửa vụng, lần hồi tìm nhau: Câu ca dao diễn tả cảnh yêu nhau nhưng phải gặp gỡ vụng trộm, có ý nghĩa tương đồng.

1. Từ điển Trên bộc trong dâu