Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Tên một điển tích Trung Hoa: "Hồ Dương mơ Tống công" là một điển tích (tích cũ) nổi tiếng trong văn học cổ Trung Quốc, kể về mối tình đơn phương, day dứt của Công chúa Hồ Dương dành cho Tống Hoằng.
   • Chỉ tình yêu đơn phương, không được đáp lại: Điển tích này thường được dùng để ví von, ám chỉ một mối tình thầm kín, một phía, không có kết quả, khi người yêu không hề hay biết hoặc không đáp lại tình cảm.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Câu chuyện "Hồ Dương mơ Tống công" là một bi kịch tình yêu trong lịch sử. (Câu chuyện "Hồ Dương mơ Tống công" là một bi kịch tình yêu trong lịch sử.)
  • Tình cảm của cô ấy dành cho anh ta chẳng khác nào "Hồ Dương mơ Tống công", chỉ là mộng tưởng mà thôi. (Tình cảm của cô ấy dành cho anh ta chẳng khác nào "Hồ Dương mơ Tống công", chỉ là mộng tưởng mà thôi.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Dùng như một thành ngữ ẩn dụ: Cụm từ này thường được dùng độc lập như một thành ngữ có tính ẩn dụ cao, để diễn tả một cách văn chương, hình tượng về mối tình đơn phương vô vọng.
  • Đừng để bản thân rơi vào cảnh "Hồ Dương mơ Tống công", hãy mạnh dạn bày tỏ. (Đừng để bản thân rơi vào cảnh "Hồ Dương mơ Tống công", hãy mạnh dạn bày tỏ.)

Biến thể và từ gần giống

• Điển tích: Một câu chuyện, sự kiện trong lịch sử hoặc văn học cổ được dẫn ra để làm ví dụ, so sánh.

  • Trong bài thơ, tác giả đã vận dụng rất nhiều điển tích. (Trong bài thơ, tác giả đã vận dụng rất nhiều điển tích.)

• Tích cũ: Cách gọi khác của điển tích.

  • Câu chuyện đó đã trở thành một tích cũ quen thuộc. (Câu chuyện đó đã trở thành một tích cũ quen thuộc.)

Từ đồng nghĩa

• Tình đơn phương: Tình cảm yêu đương chỉ từ một phía.
• Mối tình vô vọng: Mối tình không có tương lai, không có hy vọng được đáp lại.

Thành ngữ liên quan

• "Ước gì": Thể hiện mong ước, mộng tưởng không thực tế, thường dùng trong thơ ca.

  • Ước gì ta gặp được người trong mộng. (Ước gì ta gặp được người trong mộng.) (Có sắc thái tương đồng về sự mơ tưởng, nhưng "Hồ Dương mơ Tống công" mang tính điển cố và bi thương hơn.)

• "Đom đóm mờ ánh trăng": Thành ngữ Việt Nam ví von về tình yêu chênh lệch, một bên quá nhỏ bé so với đối phương.

  • Tình cảm của anh với cô ấy khác nào đom đóm mờ ánh trăng. (Tình cảm của anh với cô ấy khác nào đom đóm mờ ánh trăng.) (Cùng diễn tả tình yêu không tương xứng, nhưng "Hồ Dương mơ Tống công" nhấn mạnh vào sự đơn phương và gắn với một câu chuyện cụ thể.)

1. Công chúa Hồ Dương phải lòng Tống Hoằng, công chúa là chị Hán Quang Vũ, được phong ấp ở Hồ Dương nên gọi là hồ Dương công chúa. (Hồ Dương nay thuộc Hồ Nam)
2. Xem Tao Khang