Lã Hậu (Lữ Hậu)
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ riêng:
- Nhân vật lịch sử: Lã Hậu (còn ghi là Lữ Hậu), tên thật là Lã Trĩ, là Hoàng hậu của Hán Cao Tổ Lưu Bang, mẹ của Hán Huệ Đế Lưu Doanh và công chúa Lỗ Nguyên. Bà là một nhân vật quyền lực trong lịch sử nhà Hán, nổi tiếng với việc nhiếp chính chuyên quyền sau khi Hán Cao Tổ qua đời.
- Biểu tượng của quyền lực và mưu đồ: Tên bà thường được nhắc đến như một điển hình cho sự chuyên quyền của ngoại thích (họ hàng bên ngoại của hoàng đế) và những âm mưu tranh đoạt quyền lực trong triều đình phong kiến.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ riêng:
- Lã Hậu là một trong những người phụ nữ quyền lực nhất trong lịch sử Trung Quốc.
- Sau khi Hán Cao Tổ băng hà, Lã Hậu nắm quyền nhiếp chính.
- Âm mưu của họ Lã do Lã Hậu đứng đầu cuối cùng đã bị Chu Bột và Trần Bình dẹp tan.
Các cách sử dụng nâng cao
- "Quyền lực như Lã Hậu": Cụm từ so sánh dùng để chỉ một người phụ nữ nắm giữ quyền lực tuyệt đối và có thể chuyên quyền, thao túng triều chính.
- Bà ấy điều hành công ty với quyền lực như Lã Hậu.
- "Mưu đồ họ Lã": Chỉ những âm mưu, toan tính của ngoại thích nhằm chiếm đoạt quyền lực triều đình, lấy điển tích từ việc Lã Hậu đưa người họ Lã vào nắm giữ các chức vụ then chốt.
- Cuộc tranh giành quyền lực trong tập đoàn đó chẳng khác nào "mưu đồ họ Lã".
Biến thể và từ gần giống
- Lữ Hậu: Cách ghi khác của cùng một nhân vật lịch sử.
- Lã Thái Hậu: Cách gọi tôn xưng khi bà ở ngôi vị Thái hậu nhiếp chính.
- Ngoại thích chuyên quyền: Cụm từ chỉ hiện tượng họ hàng bên ngoại của hoàng đế (thường là họ mẹ hoặc họ vợ) lộng quyền, trong đó Lã Hậu là một điển hình.
Từ đồng nghĩa (trong ngữ cảnh ẩn dụ)
- Nữ chúa: Người phụ nữ nắm quyền thống trị (mang sắc thái cổ xưa, quyền lực).
- Kẻ chuyên quyền: Người nắm quyền và độc đoán trong việc ra quyết định.
Thành ngữ/Điển tích liên quan
- "Lã Hậu chuyên quyền": Thành ngữ chỉ việc một người phụ nữ nắm giữ và lạm dụng quyền lực một cách độc đoán.
- Tình trạng "Lã Hậu chuyên quyền" trong bộ máy đó khiến nhân viên bất mãn.
- "Chế của Lã Hậu": Ám chỉ mệnh lệnh do Lã Hậu ban ra thay cho chiếu chỉ của hoàng đế, ngụ ý về sự soán đoạt quyền lực.
- Anh ta ra lệnh khắp nơi, tưởng như đang ban "chế của Lã Hậu".
- Hán thư - Sử ký: Tên Lã Tri, vợ Hán Cao Tổ, sinh ra Hiếu Huệ Đế và công chúa Lỗ Nguyên. Cao Tổ mất, Lã Hậu âm mưu cho những người họ Lã giữ những chức vụ trọng yếu trong triều đình. Bấy giờ vua còn trẻ, Lã hậu lo việc triều chính chuyên quyền, tất cả hiệu lệnh đều do Thái hậu đưa ra. Lã Hậu gọi mệnh lệnh của mình là "Chế". Về sau, Lã Hậu phế Thiếu đế rồi giết đi, lập những người họ Lã làm vương mưu đồ giành ngôi cho họ Lã, ai chống lại đều bị phế truất. Cho Thẩm Tự Cơ (Thẩm Dị Ky) làm tả thừa tướng, Tự Cơ được Lã Hậu yêu từ trước, cho xem xét việc trong cung, không làm việc nước để tự do tư thông với nhau. Tự Cơ được tin dùng, lũng đoạn triều Hán. Họ Lã nắm hết binh quyền, sau nhờ có Chu Bột Trần Bình giúp, nhà Hán mới giữ được đế nghiệp
- Trinh thử:
- Từ khi khuất mặt Hán Hoàng
- Mà lòng tư túi với chàng Tự Cơ