Lăn lóc đá

Học thuật
Thân thiện
Định nghĩa
  1. Thành ngữ:
    • Chơi bời, ăn chơi trác táng đến mức cùng đường, thân tàn ma dại: "Lăn lóc đá" là một thành ngữ dùng để chỉ việc một người vì ham mê tửu sắc, ăn chơi sa đọa mà dẫn đến cảnh khốn cùng, bần hàn, thậm chí mất hết nhân cách, phải sống vật vờ, khổ sở.
    • Trạng thái cùng cực, khốn khổ do hậu quả của lối sống buông thả: Thành ngữ này mô tả kết cục bi đát khi một người đánh mất tất cả vì những thú vui phù phiếm, cuối cùng rơi vào hoàn cảnh "lăn lóc" (vật lộn, long đong) giữa những "hòn đá" (tượng trưng cho sự khó khăn, cứng nhắc, vô tri của cuộc đời khốn khổ).
Ví dụ sử dụng
  • Thành ngữ:
    • Sau bao năm ăn chơi phung phí, giờ đây hắn ta chỉ còn biết lăn lóc đá, không nhà cửa, không người thân. (Sau bao năm ăn chơi phung phí, giờ đây hắn ta chỉ còn biết sống trong cảnh khốn cùng, không nhà cửa, không người thân.)
    • Câu chuyện "lăn lóc đá" là một bài học cảnh tỉnh cho những kẻ ham mê cờ bạc, rượu chè. (Câu chuyện về kẻ ăn chơi đến mất tất cả là một bài học cảnh tỉnh cho những kẻ ham mê cờ bạc, rượu chè.)
Các cách sử dụng nâng cao

  • "Kết cục lăn lóc đá": chỉ kết cục thảm hại, bần cùng do lối sống hưởng lạc mà ra.

    • Nếu cứ tiếp tục sống hoang phí như vậy, kết cục lăn lóc đá là điều không tránh khỏi. (Nếu cứ tiếp tục sống hoang phí như vậy, kết cục thảm hại, bần cùng là điều không tránh khỏi.)

  • "Đến nỗi phải lăn lóc đá": nhấn mạnh mức độ cùng cực, đáng thương của hậu quả.

    • Ham vui quá độ, cuối cùng anh ta đến nỗi phải lăn lóc đá, ai nhìn thấy cũng chạnh lòng. (Ham vui quá độ, cuối cùng anh ta đến nỗi phải sống trong cảnh khốn khổ cùng cực, ai nhìn thấy cũng chạnh lòng.)
Biến thể và từ gần giống

  • Lăn lộn: (động từ) vật lộn, chịu đựng gian khổ để mưu sinh. Tuy có nét nghĩa về sự vất vả nhưng không mang sắc thái tiêu cực, đáng trách như "lăn lóc đá".

    • Anh ấy đã lăn lộn nhiều năm ở thành phố để kiếm sống. (Anh ấy đã vật lộn nhiều năm ở thành phố để kiếm sống.)

  • Sa cơ lỡ vận: (thành ngữ) rơi vào hoàn cảnh khó khăn, thất thế. Nhấn mạnh vào sự không may mắn hơn là nguyên nhân từ bản thân.

    • Ông ấy từng là một doanh nhân giàu có, nhưng giờ đã sa cơ lỡ vận. (Ông ấy từng là một doanh nhân giàu có, nhưng giờ đã rơi vào cảnh khó khăn.)
Từ đồng nghĩa
  • Khuynh gia bại sản: (thành ngữ) làm nghiêng đổ gia đình, phá hỏng sản nghiệp. Chỉ hậu quả về mặt tài sản do ăn chơi hoang phí.
  • Thân tàn ma dại: (thành ngữ) thân thể tiều tụy, tinh thần suy sụp. Mô tả trạng thái thể chất và tinh thần của người ở cảnh ngộ cùng cực.
Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

(Không áp dụng trực tiếp vì đây là một thành ngữ cố định.)

Thành ngữ liên quan

  • Chơi cho bằng thích: ăn chơi cho thỏa mãn, cho đến khi chán ngấy. Đây chính là triết lý dẫn đến hành động trong câu chuyện gốc của thành ngữ "lăn lóc đá".

    • Ông cụ trong truyện khuyên anh chàng "chơi cho bằng thích" để rồi tự giác từ bỏ. (Ông cụ trong truyện khuyên anh chàng ăn chơi cho thỏa mãn để rồi tự giác từ bỏ.)

  • Ăn chơi trác táng: ăn chơi vô độ, phóng đãng, bất chấp hậu quả. Là nguyên nhân dẫn đến "lăn lóc đá".

    • Thời trai trẻ, hắn ăn chơi trác táng nên giờ mới ra nông nỗi này. (Thời trai trẻ, hắn ăn chơi vô độ nên giờ mới ra cảnh này.)
  1. Chơi cho bằng thích
  2. Truyện đời xưa: Một anh con nhà giàu sau khi cha mẹ chết chỉ lo đam mê tửu sắc, hoang phí hết sạch tài sản rồi lâm vào cảnh bần cùng. Anh ta hối hận đi tìm người thân thích nhờ vã, tu chí lo việc làm ăn. Một hôm, anh ghé vào một quán ăn bên đường nghĩ chân, gặp một cụ già đang ngồi uống rượu. ông già thấy anh là người nho nhã và có vẽ túng đói bèn mời anh cùng ngồi uống rượu. Nhân đấy anh mới kể lể hoành cảnh và ý định của mình. ông già nói: " Anh không lo, tôi sẽ có cách giúp anh làm lại cuộc đời. Tối nay tôi sẽ dắt anh đến xóm Bình Khang chơi thỏa thíhc mai sẽ hay." Anh chàng hết lời từ chối, lấy cớ trước kia vì ham mê tửu sắc mà đến nỗi khuynh gia bại sản. Cụ già cố mời và nói: "Trước kia vì chưa bao giờ được ăn chơi chán chê nên mới miệt mài mãi mà đến nỗi thế. Tối nay anh tha hồ chơi, ăn chơi một phen cho thật thỏa thuê mê mệt để anh chán ngấy cái thú yêu hoa, chừng đó anh mới có thể lập nghiệp làm ăn được." Anh chàng đành lòng nhận lời
  3. Tối hôm đó hai người tìm đến một xóm Bình khang, cùng ăn uống no say thỏa thích. Chừng nữa đêm, ông già cáo say đi ngũ mặc cho anh chàng tha hồ đùa nghịch ân ái với hàng chục kỹ nữ đẹp như tiên. Đến gần sáng, anh ta mệt lã ngũ thiếp đi lúc nào không biết, kịp đến khi tỉnh dậy, chỉ thấy mình nằm trên đỉnh núi toàn đá. Thì ra hôm qua anh ta đùa nghịch với những hòn đá to nhỏ lăn lóc quanh mình anh đó