Lữa đốt A phòng

Học thuật
Thân thiện
Định nghĩa
  1. Thành ngữ:
    • Lửa đốt A Phòng: Một thành ngữ cố định trong tiếng Việt, xuất phát từ sự kiện lịch sử, dùng để chỉ một đám cháy lớn, hủy diệt và kéo dài, thường gây ra bởi chiến tranh hoặc sự tàn phá có chủ ý. Thành ngữ này mang sắc thái bi thảm, hoành tráng, nhấn mạnh quy mô và mức độ hủy diệt khủng khiếp.
Ví dụ sử dụng
  • Thành ngữ:
    • Cuộc chiến đã biến thành phố cổ kính ấy thành một biển lửa, thật sự là cảnh "lửa đốt A Phòng". (Cuộc chiến đã biến thành phố cổ kính ấy thành một biển lửa, thật sự là một cảnh tượng hủy diệt khủng khiếp và kéo dài.)
    • Nhìn ngọn lửa thiêu rụi cả khu rừng già, người ta không khỏi liên tưởng đến hình ảnh "lửa đốt A Phòng" trong sử sách. (Nhìn ngọn lửa thiêu rụi cả khu rừng già, người ta không khỏi liên tưởng đến hình ảnh một trận hỏa hoạn lớn và thảm khốc được ghi trong lịch sử.)
Các cách sử dụng nâng cao
  • Thành ngữ này chủ yếu được sử dụng trong văn chương, báo chí hoặc lời nói mang tính hình tượng cao để miêu tả một thảm họa hỏa hoạn ở quy mô cực lớn, gây mất mát to lớn.
  • Có thể dùng để ẩn dụ cho sự sụp đổ, hủy diệt một cách nhanh chóng và toàn diện của một cơ đồ, một triều đại, hoặc một công trình vĩ đại.
    • Sự sụp đổ của đế chế ấy chẳng khác nào "lửa đốt A Phòng", mọi thứ huy hoàng đều tan thành tro bụi. (Sự sụp đổ của đế chế ấy chẳng khác nào một sự hủy diệt toàn diện và thảm khốc, mọi thứ huy hoàng đều tan thành tro bụi.)
Biến thể và từ gần giống
  • A Phòng cung: Tên đầy đủ của cung điện, là nguồn gốc của thành ngữ.
  • A Phòng chi hỏa: Cách nói Hán Việt khác của cùng sự kiện (A Phòng chi hỏa nghĩa là "ngọn lửa A Phòng").
Từ đồng nghĩa
  • Hỏa hoạn kinh thiên động địa: Vụ cháy lớn làm rung chuyển trời đất (nhấn mạnh quy mô và sự kinh hoàng).
  • Biển lửa: Cảnh tượng lửa cháy lan rộng như biển (nhấn mạnh phạm vi rộng lớn).
Thành ngữ liên quan
  • Tro tàn nghi ngút: Chỉ sự tàn phá, hủy diệt sau một thảm họa lớn, thường đi kèm hoặc là hệ quả của những sự kiện như "lửa đốt A Phòng".
    • Sau trận "lửa đốt A Phòng" ấy, cả kinh thành chỉ còn lại tro tàn nghi ngút. (Sau trận hỏa hoạn hủy diệt khủng khiếp ấy, cả kinh thành chỉ còn lại cảnh tượng đổ nát và khói tro.)
  1. A phòng là tên một cung lớn cực kỳ xa hoa tráng lệ do Tần thủy Hoàng cho xây dựng ở Trường An, tỉnh Thiểm Tây
  2. Sử ký: Vì cung này gần cung thất nhà vua nên thiên hạ gọi đó là cung A phòng (A là gần)
  3. "A phòng cung phú" của Đồ Mục có viết: Lục vương tất, tứ hải thất, thục san ngột, A phòng xuất, phúc áp tam bách, dư lý, cách ly thiên nhật ly san bắc cấu nhi tây chiết, trực tẩu Hàm Dương ngũ bộ nhất lâu, thập bộ nhất các." (Vua 6 nước (Tề, Sở, Hàn, Yên, Triệu, Ngụy) đổ, 4 biển thống nhất (về Tần), núi Thục trọc bằng trên đỉnh, cung điện lâu đài liên tiếp nhau đến hơn 300 dặm, cao trông như cách trời không xa, xây dựng từ phía Bắc núi Ly Sơn, quanh quanh về phía tây, chạy thẳng đến đất Hàm Dương... cách 5 bước có một cái lầu, cách 10 bước có một tòa gác). Khi đánh Tần, Hạng Vũ thống lĩnh quân chư hầu, đem binh về hướng Tây, làm cỏ thành Hàm Dương, giết vua Tần đã đầu hàng là Tử Anh, đốt cung thất nhà Tần cùng cung A Phòng, lửa cháy liền 3 tháng không tắt