Định nghĩa

1. Danh từ riêng:
   • Chỉ ba nhà Nho học nổi tiếng đời Tống: "Liêm Lạc" là tên ghép, dùng để chỉ chung Chu Đôn Di (người đất Liêm Khê) và hai anh em Trình Hạo, Trình Di (người đất Lạc Dương). Cả ba đều là những nhà triết học, nhà giáo dục lớn thời Bắc Tống.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ riêng:
  • Học thuyết của Liêm Lạc có ảnh hưởng sâu rộng đến Nho giáo đời Tống. (Học thuyết của các ông Chu Đôn Di, Trình Hạo, Trình Di có ảnh hưởng sâu rộng đến Nho giáo đời Tống.)
  • Các bậc tiên nho Liêm Lạc được hậu thế tôn kính. (Các bậc tiên Nho là Chu Đôn Di, Trình Hạo, Trình Di được hậu thế tôn kính.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tinh thần Liêm Lạc": thường dùng để chỉ tinh thần học thuật, đạo đức và phong thái của ba nhà triết học này, đặc biệt là sự thanh cao, không màng danh lợi, chuyên tâm nghiên cứu và giảng dạy.
  • Tinh thần Liêm Lạc là tấm gương sáng cho hậu thế về đức thanh liêm và chí hướng học vấn. (Tinh thần của các cụ Chu, Trình là tấm gương sáng cho hậu thế về đức thanh liêm và chí hướng học vấn.)

Biến thể và từ gần giống

• Liêm Khê (Danh từ riêng): hiệu của Chu Đôn Di, cũng dùng để chỉ ông.
• Lạc Dương (Danh từ riêng): quê hương của anh em họ Trình, cũng dùng để chỉ hai ông.
• Trình Chu (Danh từ riêng): một cách ghép tên khác để chỉ chung các nhà triết học họ Trình (Trình Hạo, Trình Di) và Chu Đôn Di, thường gắn với học phái "Trình Chu Lý học".

Từ đồng nghĩa

• Tiên nho (Danh từ): các bậc Nho học tiền bối. (Tuy nhiên, "Liêm Lạc" cụ thể hơn, chỉ ba vị nhất định.)
• Trình Chu (Danh từ riêng): cách gọi khác của cùng nhóm nhân vật này, nhấn mạnh đến học phái.

Thành ngữ liên quan

• "Liêm Lạc phong cao": thành ngữ ca ngợi phong thái thanh cao, trong sạch của các bậc tiên nho Chu Đôn Di và anh em họ Trình.
  • Các bậc thầy ấy sống một cuộc đời liêm lạc phong cao, đáng để chúng ta noi theo. (Các bậc thầy ấy sống một cuộc đời có phong thái thanh cao trong sạch như các cụ Chu, Trình, đáng để chúng ta noi theo.)

1. Chỉ Chu Đôn Di, người đất Liêm Khê và anh em Trình Hạo, Trình Di ở đất Lạc Dương, cả ba đều là những nhà Triết học đời Tống, có ra làm quan nhưng không được đắc dụng, lại trở về nhà dạy học
2. Xem Sân Trình