Mãi Thần
- Danh từ riêng:
- Tên một nhân vật lịch sử: "Mãi Thần" là tên của Chu Mãi Thần, một nhân vật nổi tiếng thời nhà Hán trong lịch sử Trung Quốc. Ông là biểu tượng của sự kiên trì, chịu khổ học hành và có chí lớn, cuối cùng đạt được thành công và địa vị cao.
- Hình ảnh ẩn dụ: Tên "Mãi Thần" thường được dùng để chỉ những người nghèo khó nhưng có chí học hành, kiên trì vượt khó để đạt được thành công về sau.
- Danh từ riêng:
- Câu chuyện về Mãi Thần là bài học về lòng kiên nhẫn và chí học hành.
- Trong lịch sử, Mãi Thần từng là một tiều phu nghèo khó.
"Chí Mãi Thần": dùng để chỉ ý chí kiên cường, không nản lòng trước hoàn cảnh khó khăn, luôn phấn đấu học tập.
- Anh ấy có chí Mãi Thần, dù hoàn cảnh khó khăn vẫn miệt mài đèn sách.
"Cảnh ngộ Mãi Thần": chỉ hoàn cảnh nghèo khó, vất vả nhưng vẫn giữ được chí hướng cao đẹp.
- Cậu sinh viên ấy đang trong cảnh ngộ Mãi Thần, vừa đi làm phụ giúp gia đình vừa đi học.
Mãi Thần tái thế: cụm từ dùng để ví von một người có hoàn cảnh và nghị lực giống như Mãi Thần ngày xưa.
- Với nghị lực ấy, anh ta đúng là Mãi Thần tái thế.
Gánh củi đọc sách (như Mãi Thần): thành ngữ chỉ việc vừa lao động vất vả vừa tranh thủ học tập, lấy cảm hứng từ hình ảnh Mãi Thần.
- Cô ấy gánh củi đọc sách như Mãi Thần để nuôi chí lớn.
- Kẻ sĩ cùng khổ: chỉ người có học thức nhưng sống trong cảnh nghèo khó, chưa gặp thời.
- Bần sĩ: từ cổ chỉ người trí thức nghèo.
"Mãi Thần gánh củi, Tô Tần dùi sách": thành ngữ thường đi đôi để chỉ những tấm gương nghèo khó nhưng chăm chỉ học hành, sau này thành đạt.
- Cổ nhân có câu "Mãi Thần gánh củi, Tô Tần dùi sách" để khuyên răn hậu thế về đức tính cần cù.
"Khó ai bằng Mãi Thần, Mông Chính": câu thơ nhắc đến hai nhân vật chịu nhiều gian khổ trước khi thành công, dùng để an ủi hoặc động viên người đang gặp cảnh khó.
- Đừng nản lòng, xưa nay "khó ai bằng Mãi Thần, Mông Chính" mà.
- Chu Mãi Thần, người đời Hán, lúc chưa hiển đạt từng làm nghề kiếm củi, sau làm đến chức Trung Đại Phu
- Thông Chí: ông vừa gánh củi vừa học, vợ gánh củi theo sau lấy làm xấu hổ, xin bỏ đi lấy chồng khác. ông cười bảo: "Ta đến 50 tuổi mới giàu sang được, nay đã hơn 40 tuổi rồi. Nàng chịu khổ đã lâu, nay hãy gắng đợi ta giàu sang, ta sẽ báo đáp công lao cho." Vợ giận dữ nói: "Như cung cách của ông thì chỉ có chết đói ở cống rãnh mà thôi, sao lại dám mong giàu sang được". Mãi Thần phải để vợ đi lấy chồng khác. Từ đó, ông một thân một mình đi gánh củi, vừa đi vừa học như trước. Về sau, thời Hán Vũ Đế, ông được người làng là Nghiêm Trợ tiến cử, nhà vua cho vào yết kiến, nói chuyện nghĩa lý về kinh Xuân Thu và Sở Từ. Vua rất hài lòng, mời ông giữ chức Trung Đại Phu, rồi sau giữ chức Thái thú đất Cối Kê. Khi đến Cối Kê nhậm chức, xe ngựa hơn trăm cỗ. Vào đất Ngô, ông thấy người vợ cũ cùng chồng đang gánh đất giữa đường liền cho dừng xe, bảo mời hai người lên xe sau đưa về dinh Thái Thú, cho ở một nơi và cấp lương ăn tử tế. (Tiền Hán liệt truyện)
- Phú Trần Văn Nghĩa:
- Khó ai bằng Mãi Thần, Mông Chính
- Biết bao nhiêu ngựa đón xe đưa. Tài tử đa cùng phú:
- Miệng châu quế những rì rầm học vấn
- Chị chú Tô cằn nhằn chi hiểm nghèo
- Vai tân sài đủng đỉnh ngâm nga
- Vợ anh Mãi băn khoăn từng kể khó