Nụ cười nghìn vàng

Định nghĩa

Danh ngữ:
- Nụ cười có giá trị cực kỳ lớn, hiếm khi xuất hiện: Cụm từ này dùng để chỉ một nụ cười vô cùng quý giá, khó có được, thường mang ý nghĩa mỉa mai hoặc châm biếm về sự đắt đỏ của niềm vui hay sự hài lòng.

Ví dụ sử dụng

Danh ngữ:
- Để có được nụ cười nghìn vàng ấy, anh ta đã phải tiêu tốn cả gia tài. (Câu này nhấn mạnh cái giá phải trả là rất lớn để đổi lấy một niềm vui hiếm hoi.)
- Cô ấy ít khi cười, nụ cười của cô đúng là nụ cười nghìn vàng. (Ý nói nụ cười của cô ấy rất hiếm và quý giá.)

Các cách sử dụng nâng cao

Ẩn dụ cho sự xa xỉ, khó đạt được: Cụm từ thường được dùng với hàm ý chê bai hoặc mỉa mai về một thứ gì đó quá đắt đỏ hoặc khó khăn mới có được.
- Phải hứa hẹn đủ điều anh ấy mới chịu đồng ý, đúng là nụ cười nghìn vàng. (Ví dụ này dùng để châm biếm việc phải nỗ lực rất nhiều mới thuyết phục được ai đó.)

Biến thể và từ gần giống

Nụ cười vô giá: Cụm từ mang nghĩa tích cực hơn, nhấn mạnh giá trị tinh thần to lớn, không thể đo đếm bằng vật chất.
Nụ cười hiếm hoi: Nhấn mạnh vào tính chất ít khi xuất hiện của nụ cười.

Từ đồng nghĩa

Cười như đổ vàng: (Thành ngữ) Cũng mang nghĩa nụ cười có giá trị rất lớn, phải trả giá đắt.
Cười đắt đỏ: Cụm từ trực tiếp mô tả nụ cười phải trả giá cao.

Giải thích nguồn gốc (Tham khảo)

Điển tích: Cụm từ bắt nguồn từ điển tích về Bao Tự, một mỹ nhân thời Xuân Thu. Tương truyền, nàng Bao Tự rất ít khi cười. Vua U Vương vì muốn thấy nàng cười đã dùng nhiều cách tốn kém, thậm chí đốt lửa hiệu để lừa các chư hầu đến cứu viện, gây ra tình huống hỗn loạn khiến nàng bật cười. Hành động này dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, làm suy yếu uy tín của nhà vua. Vì vậy, "nụ cười nghìn vàng" ám chỉ nụ cười của Bao Tự - một nụ cười phải trả giá bằng cả vương triều.