Người vị vong

Định nghĩa

Danh từ:
- Người đàn bà góa chồng: Từ này dùng để chỉ người phụ nữ đã mất chồng, tức là góa phụ.
- Người phụ nữ được coi là chưa chết về mặt danh nghĩa: Theo quan niệm phong kiến về chữ "tiết", một người phụ nữ dù chồng đã chết nhưng vẫn phải giữ lòng thủy chung, xem như chưa chết về mặt tinh thần và danh nghĩa, không được tái giá.

Ví dụ sử dụng

Danh từ:
- Trong xã hội phong kiến, một người vị vong phải sống cảnh cô đơn, thờ chồng nuôi con.
- Câu thơ "Bỗng không mà hóa ra người vị vong" trong "Cung oán ngâm khúc" diễn tả thân phận bất ngờ của người cung nữ bị thất sủng, tựa như cảnh góa bụa.

Các cách sử dụng nâng cao

Trong văn học cổ điển: Từ này thường xuất hiện trong thơ văn Nôm thế kỷ 18-19 để nói về thân phận bi thương của người phụ nữ, đặc biệt là cung nữ hoặc góa phụ, dưới góc nhìn của lễ giáo phong kiến.
- Số phận của người vị vong trong thơ Nguyễn Gia Thiều thường gắn với nỗi cô đơn, lẻ bóng.

Biến thể và từ gần giằng

Vị vong (tính từ/cụm danh từ): Trạng thái "chưa chết" về mặt danh nghĩa, tinh thần.
- Thân phận vị vong đầy đau khổ.
Quả phụ (danh từ): Người đàn bà góa, cách gọi trang trọng, trung tính hơn.
Góa phụ (danh từ): Người đàn bà có chồng đã chết, cách gọi thông dụng.

Từ đồng nghĩa

Lưu ý về sử dụng

Tính chất cổ, ít dùng hiện đại: "Người vị vong" là từ cổ, mang đậm tư tưởng Nho giáo phong kiến, ngày nay ít được sử dụng trong giao tiếp thông thường. Nó chủ yếu xuất hiện trong văn chương cổ hoặc khi phân tích lịch sử, văn hóa.
Sắc thái ý nghĩa: Từ này không chỉ đơn thuần chỉ "người góa chồng" mà còn bao hàm sắc thái về sự ràng buộc khắt khe của lễ giáo, sự hy sinh và thân phận "sống mà như đã chết" về mặt tình cảm, dục vọng của người phụ nữ.

Vị vong: chưa chết, từ này dùng chỉ người đàn bà góa
Theo quan niệm phong kiến về chữ tiết của người phụ nữ thì người đàn bà phải chết theo chồng mà vẫn xem như còn sống
Cung oán ngâm khúc:
Suy di đâu biết cơ trời
Bổng không mà hóa ra người vị vong