Định nghĩa

1. Thành ngữ:
   • Được nghe, được tiếp thu những lời dạy hay, đạo lý tốt đẹp và cao quý: "Ngồi giữa gió xuân hơi hòa" là một thành ngữ Hán Việt, dùng để hình ảnh hóa cảm giác thư thái, an vui và được khai sáng khi được lắng nghe những lời giáo huấn hay, tư tưởng đẹp từ một bậc hiền triết, thầy giáo giỏi.

Ví dụ sử dụng

• Thành ngữ:
  • Sau buổi nghe thầy giảng về đạo làm người, tâm hồn tôi thư thái, cảm giác như ngồi giữa gió xuân hơi hòa.
  • Được nghe những lời vàng ngọc của cụ già làng, chúng tôi ai nấy đều có cảm giác ngồi giữa gió xuân hơi hòa.

Các cách sử dụng nâng cao

• Thành ngữ này thường dùng trong văn chương, hoặc lời nói trang trọng để diễn tả sự cảm kích, tâm đắc khi tiếp thu kiến thức, đạo lý.
  • Bài giảng của giáo sư đã khiến sinh viên có cảm giác ngồi giữa gió xuân hơi hòa, mọi thắc mắc bỗng trở nên sáng tỏ.

Biến thể và từ gần giống

• Xuân phong hóa vũ: (Gió xuân mưa hóa) - ý chỉ ơn giáo dục, dạy dỗ sâu rộng và tốt đẹp như gió xuân và mưa móc làm cây cối đâm chồi nảy lộc.
• Mộc đạc xuân phong: (Cây khô gặp gió xuân) - ví von việc được nghe lời dạy hay, được chỉ bảo đúng lúc, khiến người ta như hồi sinh.

Từ đồng nghĩa

• Như mở cờ trong bụng: Cảm thấy vỡ lẽ, sáng suốt ra, rất tâm đắc.
• Khai tâm minh trí: Được mở mang tâm trí, hiểu biết sáng suốt.

Nguồn gốc và bối cảnh lịch sử

• Thành ngữ bắt nguồn từ điển tích về Chu Công Thiềm (hay Chu Liêm Khê), một nhà Nho đời Tống. Sau khi được gặp và nghe hai anh em nhà họ Trình (Trình Hạo và Trình Di) - những bậc thầy về Nho học - giảng đạo ở đất Nhữ, ông trở về và nói với mọi người: "Mình như ngồi giữa gió xuân suốt cả một tháng." Câu nói này thể hiện niềm hân hoan, sảng khoái trong tâm hồn khi được tiếp thu những tư tưởng cao đẹp.

1. ý nói được nghe, được học đạo lý hay
2. Chu Công Thiềm, sau khi tiếp kiến Minh Đạo ở đất Nhữ, về bảo với mọi người: "Mình như ngồi giữa gió xuân suốt cả một tháng."