Định nghĩa

1. Thành ngữ:
   • Hành động phản bội, hãm hại người đã có ơn với mình: Thành ngữ này xuất phát từ một điển tích về Tào Tháo trong lịch sử Trung Quốc, mô tả việc vì nghi ngờ và sợ hãi mà giết hại người đã cưu mang, giúp đỡ mình. Nó ám chỉ sự bội bạc, vong ân bội nghĩa một cách tàn nhẫn.

Ví dụ sử dụng

• Thành ngữ:
  • Hắn ta giúp đỡ anh nhiều năm, giờ anh lại quay ra hãm hại hắn, đúng là "Tào Tháo phụ ân nhân". (Anh ấy đã giúp đỡ bạn nhiều năm, giờ bạn lại quay ra hãm hại anh ta, đúng là phản bội người có ơn.)
  • Câu chuyện "Tào Tháo phụ ân nhân" là một bài học cảnh tỉnh về lòng trung thành và sự biết ơn. (Câu chuyện "Tào Tháo phụ ân nhân" là một bài học cảnh tỉnh về lòng trung thành và sự biết ơn.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Dùng để phê phán hành vi bội bạc: Thành ngữ này thường được dùng trong văn nói và văn viết với sắc thái mạnh mẽ, gay gắt để lên án, chê trách những kẻ vong ơn bội nghĩa, đặc biệt là khi sự phản bội đó gây ra hậu quả nghiêm trọng.
  • Lịch sử đã ghi lại không ít kẻ "Tào Tháo phụ ân nhân" để đạt được mục đích cá nhân. (Lịch sử đã ghi lại không ít kẻ phản bội ân nhân để đạt được mục đích cá nhân.)

Biến thể và từ gần giống

• Ăn cháo đá bát: Thành ngữ cùng nghĩa, chỉ việc nhận được sự giúp đỡ, nuôi nấng rồi sau đó phản bội, quay lưng lại.
• Qua cầu rút ván: Thành ngữ chỉ việc lợi dụng người khác để đạt mục đích, sau khi xong việc thì phủi sạch, không nhớ ơn.
• Vong ân bội nghĩa: Cụm từ Hán Việt diễn tả cùng ý nghĩa: quên ơn và làm trái lại đạo nghĩa.

Từ đồng nghĩa

• Bội bạc: Phản bội lại lòng tin, tình nghĩa.
• Phản trắc: Lật lọng, không giữ chữ tín, đạo nghĩa.
• Vong ân: Quên ơn, không nhớ đến ơn nghĩa đã nhận.

Từ trái nghĩa

• Ăn quả nhớ kẻ trồng cây: Nhớ ơn người đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho mình.
• Uống nước nhớ nguồn: Biết ơn cội nguồn, những người đã có công lao.
• Trọng nghĩa khinh tài: Coi trọng đạo nghĩa hơn vật chất, tiền bạc.

Thành ngữ liên quan

• "Giết người diệt khẩu": Hành động tiêu diệt người có thể làm chứng hoặc tố cáo mình, có điểm tương đồng về sự tàn nhẫn để che đậy hành vi trong điển tích gốc.
• "Lòng lang dạ thú": Chỉ bản chất độc ác, tàn nhẫn như loài thú, thường dùng để chửi mắng kẻ bội bạc.

1. Tam Quốc Chí: Tào Tháo trốn nạn đến nhà người bạn của cha là Tả Bá Xa, Bá Xa sang Tây Thôn mua rượu để thết. Tháo nghe đàng sau có tiếng mài dao bèn lén vào nghe trộm, thấy người nói: "Trói lại mà giết". Tháo xông vào giết sạch tất cả đàn ông và đàn bà. Vào đến trong vườn thấy có con lợn bị trói nằm đấy mới biết giết lầm người tốt, vội vã bỏ đi. Đi được vài dặm thì gặp Bá Xa cưỡi lừa đeo hũ rượu về, sợ Bá Xa về thấy cả nhà bị giết sẽ làm lôi thôi. Tháo lại chém Bá Xa chết nốt