Định nghĩa

1. Danh từ riêng:
   • Nhân vật huyền thoại trong truyền thuyết Việt Nam: Thánh Gióng là một trong "Tứ bất tử" của tín ngưỡng dân gian Việt Nam, biểu tượng cho sức mạnh phi thường, tinh thần chống giặc ngoại xâm và sự trưởng thành vượt bậc vì đất nước.
   • Một vị thánh được thờ phụng: Thánh Gióng được các triều đại phong kiến Việt Nam sắc phong và nhân dân lập đền thờ, tiêu biểu là đền Phù Đổng (Gia Lâm, Hà Nội).

Ví dụ sử dụng

• Danh từ riêng:
  • Truyền thuyết về Thánh Gióng phản ánh ước mơ về một người anh hùng cứu nước của nhân dân ta.
  • Lễ hội đền Gióng được tổ chức hàng năm để tưởng nhớ công ơn của Thánh Gióng.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Hình tượng Thánh Gióng": thường được dùng để chỉ biểu tượng của sức mạnh tuổi trẻ, sự vùng dậy thần kỳ.

  • Thế hệ trẻ hôm nay mang trong mình sức mạnh và khát vọng của hình tượng Thánh Gióng năm xưa.

• "Tinh thần Thánh Gióng": chỉ tinh thần yêu nước, sẵn sàng đứng lên bảo vệ đất nước khi Tổ quốc cần.

  • Tinh thần Thánh Gióng luôn sống mãi trong lòng mỗi người dân Việt Nam.

Biến thể và từ liên quan

• Phù Đổng Thiên Vương: danh hiệu tôn xưng khác của Thánh Gióng.
• Xung Thiên Thần Vương: danh hiệu do vua Lý Thái Tổ phong cho Thánh Gióng.
• Đức Thánh Gióng: cách gọi tôn kính.

Từ đồng nghĩa / Cách gọi khác

• Thánh Gióng Phù Đổng: nhấn mạnh địa danh gắn với truyền thuyết.
• Người anh hùng làng Gióng: cách gọi dân gian.

Thành ngữ, điển tích liên quan

• "Ăn cơm nong, lớn vượt gióng": xuất phát từ chi tiết Thánh Gióng ăn hết "bảy nong cơm, ba nong cà" và lớn nhanh như thổi, thường dùng để ví von về sự phát triển, trưởng thành nhanh chóng và mạnh mẽ.

  • Công ty khởi nghiệp ấy phát triển như Thánh Gióng "ăn cơm nong, lớn vượt gióng".

• "Đánh giặc Ân": chỉ chiến công phá giặc Ân của Thánh Gióng, trở thành biểu tượng cho chiến thắng ngoại xâm.

  • Tinh thần "đánh giặc Ân" của cha ông luôn là bài học quý về lòng yêu nước.

1. Nhân vật huyền thoại, ra đời trong một gia đình ở hương Phù Đổng, bộ Vũ Ninh (nay là làng Phù Đổng, huyện Gia Lâm, Hà Nội). Sinh ra đến ba tuổi vẫn chưa biết nói cười, chỉ nằm trên cái thúng treo bằng gióng lên xà nhà. Giặc ân xâm lược, vua Hùng Vương thứ 6 cho sứ giả đi tìm nhân tài, thì đứa bé bỗng nói được, đòi nhà vua cung cấp cho gươm sắt, ngựa sắt. Tiếp đó gia đình và xóm làng cho ăn no hết bảy nong cơm, một nong cà, vụt lớn lên, kịp thời phi ngựa, phá giặc ở chân núi Vũ Ninh, rồi bay lên trời đi mất. Đời Lý Thái Tổ được tôn phong là Xung Thiên thần vương, thường gọi là đức Thánh Gióng