Trương Đăng Quế

Thân thiện

Trương Đăng Quế đang giảng bài cho các học trò trong một căn phòng cổ.

Định nghĩa

1. Danh từ riêng (Tên người):
   • Một đại thần triều Nguyễn: Trương Đăng Quế là tên của một vị quan cao cấp, nhà giáo dục và sử gia nổi tiếng dưới các triều vua Minh Mệnh, Thiệu Trị và Tự Đức của nhà Nguyễn.
   • Một nhân vật lịch sử: Ông là một nhân vật có ảnh hưởng lớn trong chính trường và văn hóa Việt Nam ở nửa đầu thế kỷ 19.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ riêng:
  • Trương Đăng Quế là một trong những đại thần phụ chính đắc lực của vua Tự Đức.
  • Công lao biên soạn sử sách của Trương Đăng Quế được sử gia đánh giá rất cao.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Thời kỳ Trương Đăng Quế phụ chính": Cụm từ dùng để chỉ giai đoạn ông nắm giữ quyền phụ chính, giúp vua Tự Đức điều hành triều chính.
  • Chính sách ngoại giao thời kỳ Trương Đăng Quế phụ chính có nhiều điểm đáng chú ý.

Biến thể và từ gần giống

• Đoan Trai: Hiệu (tên chữ) của Trương Đăng Quế.
• Quảng Khê: Biệt hiệu (tên hiệu khác) của Trương Đăng Quế.
• Quận công Trương Đăng Quế: Cách gọi trang trọng, kèm theo tước vị "Quận công" mà ông được phong.

Từ đồng nghĩa

• Đại thần: Chỉ chung các quan lớn trong triều, có thể dùng để ám chỉ những người như Trương Đăng Quế trong ngữ cảnh lịch sử.
• Phụ chính đại thần: Chỉ các quan đại thần giữ vai trò phụ chính, giúp vua trị nước, đây chính là chức vụ của Trương Đăng Quế dưới triều Tự Đức.

Thông tin lịch sử liên quan

• Quê quán: Làng Phú Phong, huyện Hương Sơn, phủ Đức Thọ, trấn Nghệ An (nay thuộc Hà Tĩnh).
• Năm sinh, năm mất: 1794 - 1865.
• Sự nghiệp chính:
  • Đỗ Cử nhân năm 1819.
  • Làm quan trải các đời vua Minh Mệnh, Thiệu Trị, Tự Đức.
  • Từng là thầy dạy học (Tôn sư) cho vua Thiệu Trị, sau giữ chức Kinh diên giảng quan (giảng sách cho vua).
  • Giữ chức Tổng tài Quốc sử quán, chỉ đạo biên soạn nhiều bộ sử quan trọng như Đại Nam thực lục tiền biên, Đại Nam liệt truyện.
  • Đảm nhiệm công việc quân sự, kinh lược ở nhiều vùng.
  • Dưới triều Tự Đức, ông giữ chức Phụ chính đại thần, được phong tước Quận công.

Học thuật

1. (1794 - Hà Tĩnh - 1865) Hiệu Đoan Trai, biệt hiệu Quảng Khê. Đỗ cử nhân (1819), làm quan các đời vua Minh Mệnh, Thiệu Trị. Được mời dạy học cho Thiệu Trị, sau lại là Kinh diên giảng quan và Tổng tài Quốc sử quán, phụ trách việc binh, làm kinh lược ở nhiều nơi. Thời Tự Đức, ông làm phụ chính, tước Quận Công. Trương Đăng Quế đã chỉ đạo biên soạn các bộ Thiệu Trị văn qui, Đại Nam liệt truyện, Đại Nam thục lục tiền biên v.v.