Định nghĩa

1. Danh từ riêng:
   • Tên một vị danh tướng lịch sử Việt Nam cuối thời nhà Trần: "Trần Khát Chân" là tên của một vị tướng tài, người có công lao chống giặc và là trung thần của nhà Trần.
   • Một nhân vật lịch sử tiêu biểu cho tinh thần trung nghĩa, chống lại quyền thần để phục hưng triều đại cũ: Tên ông gắn liền với âm mưu chống lại Hồ Quý Ly nhằm khôi phục vương triều nhà Trần.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ riêng:
  • Trần Khát Chân là một danh tướng trung thành với nhà Trần.
  • Âm mưu của Trần Khát Chân chống lại Hồ Quý Ly đã thất bại vào năm 1399.
  • Lòng trung nghĩa của Trần Khát Chân được sử sách ghi nhận.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tinh thần Trần Khát Chân": cụm từ dùng để ví với lòng trung thành, dũng cảm và sẵn sàng hy sinh vì đại nghĩa.

  • Anh ấy chiến đấu với tinh thần Trần Khát Chân, không hề nao núng trước kẻ thù.

• "Số phận như Trần Khát Chân": cách nói ám chỉ số phận bi thảm, anh hùng nhưng thất bại và bị hại.

  • Nhà cách mạng ấy có số phận như Trần Khát Chân, ôm mộng phục quốc nhưng cuối cùng bị tử hình.

Biến thể và từ liên quan

• Bảo Nghĩa Vương Trần Bình Trọng (danh từ riêng): Ông nội của Trần Khát Chân, một trung thần nổi tiếng thời Trần.
• Hồ Quý Ly (danh từ riêng): Quyền thần, người mà Trần Khát Chân âm mưu chống lại và sau đó bị ông này giết hại.
• Nội vệ thượng tướng quân (danh từ): Chức vụ quân sự cao cấp mà Trần Khát Chân được phong.
• Vũ tiết quan nội hầu (danh từ): Tước hiệu của Trần Khát Chân.

Từ đồng nghĩa (về phương diện ý nghĩa lịch sử - trung thần)

• Trung thần: bề tôi trung thành.
• Nghĩa sĩ: người có khí tiết, vì nghĩa lớn.
• Danh tướng: vị tướng tài giỏi, nổi tiếng.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan (mang ý nghĩa tương đồng)

• "Trung thần bất sự nhị quân": (Thành ngữ Hán Việt) Trung thần không thờ hai vua. Tinh thần này phù hợp với hình ảnh Trần Khát Chân trung thành với nhà Trần.
• "Thà làm ma nước Nam, chẳng làm vương đất Bắc": (Tương truyền của Trần Bình Trọng) Thể hiện khí phách dòng tộc, cũng là tinh thần của Trần Khát Chân.

1. (1370 - Hà Lãng, Vĩnh Ninh - nay là Vĩnh Lộc, Thanh Hoá - 1399) Danh tướng cuối đời Trần. Xuất thân dòng dõi Bảo Nghĩa Vương Trần Bình Trọng. 1389 được phong Nội vệ thượng tướng quân, tước Vũ tiết quan nội hầu. 1399, cùng một số vương hầu và tướng nhà Trần mưu giết Hồ Quí Li, nhằm khôi phục nhà Trần nhưng không thành nên bị Hồ Quí Li giết hại