Định nghĩa

1. Danh từ riêng:
   • Một nhân vật lịch sử Việt Nam cuối thời Trần, đầu thời thuộc Minh: "Trần Ngỗi" là tên một vị vua, còn được gọi là Giản Định Đế, con trai thứ của vua Trần Nghệ Tông. Ông là lãnh tụ của cuộc khởi nghĩa chống lại ách đô hộ của nhà Minh vào đầu thế kỷ 15.
   • Biểu tượng của sự nghiệp khôi phục và bài học về sự nghi kỵ: Tên ông gắn liền với công cuộc khởi nghĩa giành độc lập, khôi phục nhà Trần, nhưng cũng là minh chứng cho sự thất bại do nghe lời gièm pha, làm suy yếu nội bộ.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ riêng:
  • Trần Ngỗi lên ngôi hoàng đế ở châu Trường Yên, xưng là Giản Định Đế.
  • Cuộc khởi nghĩa của Trần Ngỗi tuy thất bại nhưng đã thể hiện tinh thần quật khởi của dân tộc.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Vua Trần Ngỗi": Cách gọi trang trọng, nhấn mạnh địa vị hoàng đế của ông.
  • Vua Trần Ngỗi đã phất cờ khởi nghĩa tại vùng Ninh Bình ngày nay.
• "Giản Định Đế Trần Ngỗi": Kết hợp cả niên hiệu và tên, thường dùng trong văn cảnh lịch sử chính thống.
  • Sử sách chép lại những quyết định sai lầm của Giản Định Đế Trần Ngỗi.

Biến thể và từ liên quan

• Giản Định Đế: Niên hiệu của Trần Ngỗi sau khi lên ngôi.
• Trần Quỹ: Một tên gọi khác của Trần Ngỗi được ghi trong một số tài liệu.
• Khởi nghĩa chống Minh (1407-1409): Sự kiện lịch sử gắn liền với tên tuổi của ông.

Từ đồng nghĩa/Gọi tên khác

• Giản Định Đế: (Niên hiệu) Vị hoàng đế nhà Trần trong giai đoạn kháng chiến chống Minh.
• Trần Quỹ: (Tên khác) Một danh xưng khác của cùng một nhân vật.

Cụm từ liên quan

• Triều đại Trần Ngỗi: Chỉ giai đoạn ngắn ông xưng đế và lãnh đạo cuộc khởi nghĩa.
  • Triều đại Trần Ngỗi tuy ngắn ngủi nhưng có ý nghĩa lịch sử to lớn.
• Bài học từ Trần Ngỗi: Thành ngữ ám chỉ bài học về việc mất đoàn kết nội bộ, giết hại công thần dẫn đến thất bại.
  • Câu chuyện về Trần Ngỗi để lại một bài học đắt giá về sự nghi kỵ tướng tá.

Thành ngữ, cách nói liên quan

• "Số phận Trần Ngỗi": Cụm từ dùng để chỉ một vận mệnh bi thảm, khởi đầu đầy hào hùng nhưng kết thúc trong thất bại và bị bắt.
  • Ông ấy lo sợ mình sẽ có số phận Trần Ngỗi: khởi nghiệp vẻ vang rồi tan đàn xẻ nghé.

1. (Giản Định Đế, Trần Quĩ; ? - ?) Lãnh tụ khởi nghĩa chống Minh (1407-1409), con thứ vua Trần Nghệ Tông. Năm 1407 Trần Ngỗi dựng cờ khởi nghĩa để chống quân Minh, giành độc lập và khôi phục triều Trần, lên ngôi ở châu Trường Yên, xưng là Giản Định Đế. Sau nghe lời dèm pha của nịnh thần, giết hại tướng tài, làm nội bộ tan rã. Năm 1400 cuộc khởi nghĩa bị thất bại, Trần Ngỗi bị quân Minh bắt giải về Kim Lăng (Trung Quốc)