Tua rua bằng mặt cất bát cơm chăm, tua rua đi nằm cơm chăm đã cạn
Direct English translation
When the Tua Rua star is level with the face, put away a bowlful of rice carefully; when the Tua Rua star goes to lie down, the carefully kept rice is already exhausted.
Equivalent English version
Make hay while the sun shines
Giải thích tiếng Việt
Câu này đúc kết kinh nghiệm nhà nông nhìn sao tua rua để định thời vụ cấy lúa mùa: thấy sao ở tầm ngang mặt thì còn kịp vụ, làm ăn sẽ no đủ; khi sao đã xế để “đi nằm” thì đã muộn, cái ăn dần vơi cạn. Biến thể này nhấn mạnh kết quả hao hụt, thiếu thốn do chậm thời vụ.
English explanation
This proverb records farming experience of using the Tua Rua star to judge the right season for transplanting rice: when the sign appears at the proper time, one can expect abundance, but once it has moved on, the season is already too late. In this variant, the wording stresses that delay leads to dwindling food and poorer results.