Định nghĩa

1. Danh từ riêng:
   • Tên một nhân vật lịch sử Việt Nam thế kỷ 17: Vũ Duy Đoán là tên một vị quan thời Lê trung hưng, dưới quyền chúa Trịnh. Ông có hiệu là Đường Xuyên tử, xuất thân trong một gia đình quan lại.
   • Một tác gia, nhà ngoại giao: Ông không chỉ là một quan văn mà còn tham gia các hoạt động ngoại giao quan trọng của triều đình.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ riêng:
  • Vũ Duy Đoán đỗ Hội nguyên khoa thi năm 1664. (Vũ Duy Đoán đỗ đầu kỳ thi Hội vào năm 1664.)
  • Sử sách ghi chép về việc Vũ Duy Đoán nhiều lần tiếp sứ thần nước ngoài. (Sử sách ghi chép về việc Vũ Duy Đoán nhiều lần tiếp đón sứ thần nước ngoài.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Chỉ sự nghiệp quan trường thăng trầm: Tên ông thường được nhắc đến như một ví dụ về thân phận một đại thần, từ chức vị cao sang (Thượng thư) đến khi bị bãi chức, thu hồi sắc mệnh.
  • Số phận của Vũ Duy Đoán phản ánh sự bất ổn trong chính trường Đàng Ngoài thế kỷ 17. (Số phận của Vũ Duy Đoán phản ánh sự bất ổn trong chính trường Đàng Ngoài thế kỷ 17.)

Biến thể và từ gần giống

• Đường Xuyên tử: Đây là hiệu (tên tự) của Vũ Duy Đoán, thường được dùng trong các văn bản, thơ văn để chỉ ông.
  • Tác phẩm "Đường Xuyên thi tập" được cho là của Vũ Duy Đoán. (Tác phẩm "Đường Xuyên thi tập" được cho là của Vũ Duy Đoán.)

Từ đồng nghĩa

• Quan Thượng thư Vũ Duy Đoán: Cách gọi kèm chức danh để xác định rõ nhân vật.
• Hội nguyên Vũ Duy Đoán: Cách gọi nhấn mạnh thành tích khoa bảng của ông.

Thông tin lịch sử liên quan

• Gia thế: Ông là con của Vũ Bạt Tuỵ và cháu nội của Vũ Duy Chí, đều là những người làm quan.
• Hoạt động chính trị - ngoại giao: Ông từng giữ chức Thượng thư, nhiều lần tiếp sứ và được cử lên Cao Bằng giải quyết các vấn đề biên giới.
• Kết cục: Cuối đời, ông bị bãi chức, đuổi về quê và bị thu hồi tất cả các sắc phong, chứng tỏ một sự sụp đổ hoàn toàn trong sự nghiệp.

1. (thế kỷ 17) Hiệu Đường Xuyên tử, là con Vũ Bạt Tuỵ, cháu nội của Vũ Duy Chí. Đỗ hội nguyên (1664), làm quan với chúa Trịnh Tạc. ông đã làm đến Thượng thư, nhiều lần tiếp sứ và lên Cao Bằng giải quyết việc biên giới. Sau bị bãi chức đuổi về, thu hồi các sắc mệnh