Vũ Thạnh
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ riêng:
- Tên một nhân vật lịch sử Việt Nam: "Vũ Thạnh" là tên một vị quan, nhà khoa bảng người Việt Nam sống vào thế kỷ 17.
- Một trạng nguyên, thám hoa: Ông đỗ đình nguyên thám hoa, là một trong những người đỗ đạt cao nhất trong khoa cử phong kiến.
Thông tin lịch sử và tiểu sử
- Năm sinh - mất: Sinh năm 1663, mất năm không rõ.
- Quê quán: Làng Đan Loan, huyện Đường An (nay thuộc xã Nhân Quyền, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương, trước đây là Hải Hưng).
- Khoa bảng: Đỗ Đình Nguyên Thám Hoa khoa thi năm Ất Sửu (1685) dưới thời vua Lê Hy Tông.
- Sự nghiệp làm quan:
- Làm quan đến chức Quyền Thiêm đô Ngự sử (tạm quyền đứng đầu Ngự sử đài, cơ quan giám sát).
- Giữ chức Bồi tụng (một chức quan trong phủ chúa Trịnh, tham gia bàn việc chính sự).
- Do thường can gián, trái ý chúa Trịnh nên bị bãi chức.
- Ít lâu sau được triệu ra làm quan lại, thăng đến chức Tự khanh (một chức quan thuộc hàng cao cấp).
Ý nghĩa và đánh giá
- Tấm gương trung trực: "Vũ Thạnh" được nhắc đến như một vị quan thanh liêm, dám can ngăn, nói thẳng dù trái ý người trên (chúa Trịnh), thể hiện khí tiết của kẻ sĩ.
- Biểu tượng của tài năng và đức độ: Sự nghiệp của ông phản ánh hình ảnh một nhà nho tài đức vẹn toàn, đỗ đạt cao và giữ nhiều trọng trách trong triều đình.
Các cách sử dụng nâng cao
- "Tinh thần Vũ Thạnh": Cụm từ dùng để chỉ tinh thần trung thực, thẳng thắn, dám đấu tranh vì lẽ phải của người trí thức, bất chấp quyền uy.
- "Theo gương cụ Thám Vũ Thạnh": Cách nói thể hiện sự ngưỡng mộ, noi theo tấm gương đạo đức và sự nghiệp của ông.
Biến thể và từ liên quan
- Thám hoa Vũ Thạnh: Cách gọi trang trọng, nhấn mạnh học vị cao quý của ông.
- Cụ Thám Vũ Thạnh: Cách gọi dân dã, thể hiện sự kính trọng.
Từ đồng nghĩa (trong ngữ cảnh danh nhân)
- Danh thần: Bậc bề tôi nổi tiếng.
- Lương thần: Vị quan tốt, ngay thẳng.
- Khoa bảng: Người đỗ đạt trong thi cử.
Địa danh liên quan
- Đền thờ/Phủ thờ Vũ Thạnh: Các công trình kiến trúc tín ngưỡng được xây dựng tại quê hương hoặc nơi ông từng làm quan để tưởng nhớ, thờ phụng.
- Đường phố/Trường học mang tên Vũ Thạnh: Nhiều địa phương ở Việt Nam lấy tên ông đặt cho đường phố, trường học để vinh danh.
- (1663 - Đan Loan, Đường An - nay là Nhân Quyền, Bình Giang, Hải Hưng - ?) Đỗ đình nguyên thám hoa (1685), làm quan đến quyền Thiêm đô ngự sử, Bồi tụng. Thường trái ý chúa Trịnh nên bị bãi chức, ít lâu sau lại triệu ra làm đến Tự khanh