alicyclic compound
Định nghĩa
Danh từ: Hợp chất alicyclic (hợp chất mạch vòng không thơm) là một loại hợp chất hữu cơ mạch vòng, trong đó các nguyên tử (thường là carbon) liên kết với nhau tạo thành một vòng kín, nhưng không có tính chất thơm (không có hệ thống liên kết đôi liên hợp bền vững). Nói cách khác, đây là hợp chất mạch hở (aliphatic) nhưng các nguyên tử được sắp xếp thành vòng.
Ví dụ sử dụng
- (Cyclohexane là một ví dụ điển hình của hợp chất alicyclic.)
- (Nhiều hợp chất alicyclic được tìm thấy trong tinh dầu.)
- (Việc tổng hợp các hợp chất alicyclic là một phần quan trọng của hóa học hữu cơ.)
Các cách sử dụng nâng cao
- Phân loại trong hóa học hữu cơ: Hợp chất alicyclic được phân biệt với hợp chất thơm (aromatic) và hợp chất mạch hở (acyclic). Ví dụ, cyclopropane (C₃H₆) là một alicyclic compound, trong khi benzene (C₆H₆) là hợp chất thơm.
- Tính chất vật lý: Do cấu trúc vòng, alicyclic compounds thường có nhiệt độ sôi và nhiệt độ nóng chảy cao hơn so với các aliphatic compounds tương ứng có cùng số nguyên tử carbon.
- Ứng dụng trong công nghiệp: Nhiều alicyclic compounds được dùng làm dung môi, chất trung gian trong tổng hợp dược phẩm, hoặc làm nhiên liệu (ví dụ: cyclohexane trong sản xuất nylon).
Biến thể và từ gần giống
- Alicyclic (tính từ): thuộc về hoặc liên quan đến hợp chất alicyclic.
- The alicyclic ring system is highly stable. (Hệ thống vòng alicyclic rất bền vững.)
- Cyclic compound (danh từ): hợp chất mạch vòng (bao gồm cả alicyclic và aromatic).
- Aliphatic compound (danh từ): hợp chất mạch hở (không có vòng).
Từ đồng nghĩa
- Hợp chất mạch vòng không thơm (non-aromatic cyclic compound): nhấn mạnh việc thiếu tính thơm.
- Cycloalkane (danh từ): một phân lớp của alicyclic compounds chỉ gồm các vòng carbon no (chỉ có liên kết đơn).
Lưu ý ngữ nghĩa
- Thuật ngữ "alicyclic compound" thường được dùng trong hóa học để chỉ các hợp chất có vòng carbon nhưng không có hệ thống liên kết đôi liên hợp như benzene. Nếu vòng có liên kết đôi nhưng không thơm, nó vẫn được xếp vào alicyclic (ví dụ: cyclohexene).