Định nghĩa

1. Phó từ:
   • Một cách tùy tiện, võ đoán: Hành động dựa trên ý muốn chủ quan, cảm tính hoặc quyền lực cá nhân mà không dựa trên lý lẽ, quy tắc hay luật lệ khách quan.
   • Một cách độc đoán: Hành động theo ý chí riêng mà không tham khảo ý kiến người khác hoặc không tuân theo thủ tục.

Ví dụ sử dụng

• Phó từ:
  • Des prix fixés arbitrairement. (Giá cả được ấn định một cách tùy tiện.)
  • "Pacha jetait arbitrairement en prison les indigènes" (Gide). (Quan tổng trấn tùy tiện quẳng dân bản xứ vào tù.)
  • Il a été licencié arbitrairement, sans raison valable. (Anh ta bị sa thải một cách võ đoán, không có lý do chính đáng.)
  • Le chef a pris cette décision arbitrairement. (Người lãnh đạo đã đưa ra quyết định này một cách độc đoán.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Trong văn chương hoặc phê bình: Thường dùng để chỉ trích một hành động, quyết định thiếu căn cứ, thiếu công bằng.

  • La frontière a été tracée arbitrairement, sans tenir compte des réalités ethniques. (Đường biên giới được vẽ một cách tùy tiện, không tính đến thực tế dân tộc.)

• Trong triết học hoặc luật học: Chỉ những phán quyết hoặc giả định không dựa trên bằng chứng hay nguyên tắc logic.

  • Un postulat choisi arbitrairement. (Một tiền đề được chọn một cách võ đoán.)

Biến thể và từ gần giống

• Arbitraire (tính từ): tùy tiện, võ đoán, độc đoán.
  • Une décision arbitraire. (Một quyết định tùy tiện.)
• Arbitrer (động từ): phân xử, trọng tài; (nghĩa rộng) quyết định một cách chủ quan.
• Arbitrage (danh từ): sự phân xử, trọng tài; sự chênh lệch giá (trong tài chính).

Từ đồng nghĩa

• Autoritairement: một cách độc đoán, chuyên quyền.
• Discrétionnairement: một cách tùy nghi, tùy ý (thường trong khuôn khổ quyền hạn được giao).
• Sans raison: không có lý do.
• Subjectivement: một cách chủ quan.

Từ trái nghĩa

• Raisonablement: một cách hợp lý.
• Équitablement: một cách công bằng.
• Objectivement: một cách khách quan.
• Légalement: một cách hợp pháp.

Thành ngữ hoặc cụm từ liên quan

• Agir arbitrairement: hành động một cách tùy tiện/độc đoán.
  • Un dirigeant qui agit arbitrairement perd la confiance de son peuple. (Một nhà lãnh đạo hành động độc đoán sẽ đánh mất lòng tin của dân chúng.)
• Pouvoir arbitraire: quyền lực tùy tiện, chuyên chế.
  • Lutter contre le pouvoir arbitraire. (Đấu tranh chống lại quyền lực chuyên chế.)

phó từ

1. tùy tiện, võ đoán; độc đoán
   • Des prix fixés arbitrairement
     giá cả được ấn định tùy tiện
   • "Pacha jetait arbitrairement en prison les indigènes" (Gide)
     quan tổng trấn tùy tiện quẳng dân bản xứ vào tù