Định nghĩa

1. Thành ngữ (trgt.):
   • Ngồi co chân lại, hai tay ôm lấy đầu gối: Chỉ tư thế ngồi co người lại, thường thể hiện sự mệt mỏi, chán nản, bất lực hoặc đang suy tư.
   • Bị bó buộc, không thể hành động: (Nghĩa bóng) Chỉ trạng thái bị kìm hãm, không có khả năng hoặc cơ hội để hành động, phát triển, tương tự như "bó giò".

Ví dụ sử dụng

• Nghĩa đen (tư thế):

  • Anh ấy ngồi bó gối một mình ở góc phòng, im lặng nhìn ra cửa sổ.
  • Sau một ngày làm việc mệt nhọc, cô chỉ muốn về nhà, bó gối ngồi xem phim.

• Nghĩa bóng (trạng thái bất lực):

  • Công ty đang gặp khó khăn tài chính, mọi kế hoạch mở rộng đành phải bó gối.
  • Không có vốn, ước mơ khởi nghiệp của anh ấy đành bó gối chờ thời cơ.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Ngồi bó gối chịu trận": Thể hiện thái độ thụ động, cam chịu, không chống cự hoặc phản kháng lại một tình thế bất lợi.

  • Đối thủ tấn công dồn dập, đội nhà chỉ còn cách ngồi bó gối chịu trận.

• "Bó gối ngồi nhìn": Diễn tả sự bất lực, chỉ có thể đứng ngoài quan sát mà không thể can thiệp hay giúp đỡ.

  • Thấy con gặp khó khăn mà không giúp được, bố mẹ đành bó gối ngồi nhìn.

Biến thể và từ gần giống

• Bó giò (trgt.): Có nghĩa tương tự "bó gối", thường dùng với nghĩa bóng chỉ sự bị trói buộc, kìm hãm, không thể hoạt động.

  • Luật lệ mới khiến doanh nghiệp nhỏ gần như bó giò.

• Bó tay (thgt.): Thành ngữ chỉ sự bất lực, đành chịu thua, không còn cách nào giải quyết.

  • Vấn đề này phức tạp quá, tôi cũng bó tay.

Từ đồng nghĩa

• Bó buộc: Bị ràng buộc, hạn chế trong hành động.
• Bất lực: Không có khả năng, sức lực để làm gì.
• Thúc thủ: (Từ cũ) Khoanh tay, không hành động, thường vì bất lực.

Các cụm từ liên quan

• Co ro: Thu mình lại vì lạnh hoặc sợ hãi, có thể đi kèm với tư thế "bó gối".

  • Cậu bé ngồi co ro bó gối trong đêm đông.

• Ôm đầu gối: Cụm từ miêu tả hành động cụ thể của tư thế "bó gối".

Thành ngữ liên quan

• "Chân ướt chân ráo": Chỉ trạng thái mới bước vào một lĩnh vực, môi trường nào đó, còn lúng túng, chưa quen (có thể dẫn đến tâm trạng muốn "bó gối" quan sát).
• "Nằm chờ sung rụng": Chỉ thái độ thụ động, không chịu hành động, chỉ chờ đợi may mắn (có sắc thái tương đồng với nghĩa bóng của "bó gối").

1. trgt. Như bó giò: Ngồi bó gối, lưng tựa vào vách (Ng-hồng).