Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Xù lên, rối bời, không gọn gàng: Dùng để miêu tả trạng thái của tóc, lông, sợi hoặc các vật có bề mặt tương tự bị rối, xù lên, không thẳng mượt hoặc ngăn nắp.
   • Có vẻ luộm thuộm, thiếu chăm chút: Thường dùng để chỉ vẻ bề ngoài của một người hoặc vật trông lôi thôi, không được chải chuốt, gọn gàng.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Sáng nay ngủ dậy, tóc cậu ấy trông rất bù xù. (Sáng nay ngủ dậy, tóc của anh ấy trông rất rối bời.)
  • Con mèo bị ướt mưa, lông bù xù trông thật tội nghiệp. (Con mèo bị ướt mưa, lông xù lên trông thật tội nghiệp.)
  • Đừng để đầu tóc bù xù như thế khi đi ra ngoài. (Đừng để đầu tóc rối bù như vậy khi đi ra ngoài.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Đầu tóc bù xù": Cụm từ cố định thường dùng để miêu tả mái tóc rối, không được chải.

  • Cô bé thức dậy với mái tóc bù xù sau một đêm ngủ không yên. (Cô bé thức dậy với mái tóc rối bời sau một đêm ngủ không yên.)

• "Bù xù như tổ quạ": Thành ngữ so sánh, nhấn mạnh mức độ rối bời, xù xì rất cao.

  • Tóc nó để lâu không cắt, giờ bù xù như tổ quạ. (Tóc nó để lâu không cắt, giờ rối bù như tổ quạ.)

Biến thể và từ gần giống

• Xù xì (tính từ): Có bề mặt gồ ghề, không nhẵn mịn (thường dùng cho bề mặt vật chất như đá, vỏ cây). Khác với bù xù thường dùng cho tóc, lông, sợi.

  • Bức tường cũ có bề mặt xù xì. (Bức tường cũ có bề mặt gồ ghề.)

• Rối bù (tính từ): Rối một cách rất nhiều, rối tung lên. Gần nghĩa với bù xù.

  • Sợi chỉ bị rối bù không gỡ ra được. (Sợi chỉ bị rối tung không gỡ ra được.)

Từ đồng nghĩa

• Rối (tính từ): Ở trạng thái các sợi chằng chịt vào nhau, không có trật tự.
• Xù (tính từ): Có các sợi, lông dựng đứng hoặc tỏa ra, không nằm xuống.
• Lôi thôi (tính từ): (Về ngoại hình) thiếu gọn gàng, ngăn nắp.

Từ trái nghĩa

• Gọn gàng (tính từ): Ngăn nắp, trật tự.
• Mượt mà (tính từ): (Về tóc, lông) thẳng, mềm và bóng.
• Chải chuốt (tính từ): Được chăm chút, làm cho gọn gàng, đẹp đẽ.

Thành ngữ liên quan

• "Đầu bù tóc rối": Thành ngữ chỉ tình trạng bận rộn, lo lắng đến mức không có thời gian chăm chút bản thân, hoặc chỉ mái tóc rối bù.
  • Mấy ngày chăm con ốm, chị ấy đầu bù tóc rối. (Mấy ngày chăm con ốm, chị ấy bận rộn đến mức đầu tóc rối bù.)