Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Hệ tiêu hóa (nói khái quát): "Bụng dạ" dùng để chỉ toàn bộ cơ quan tiêu hóa bên trong cơ thể, bao gồm dạ dày, ruột, v.v.
   • Tâm địa, lòng dạ, tấm lòng: "Bụng dạ" còn mang nghĩa bóng, chỉ tâm tư, tình cảm, tính cách hoặc ý nghĩ thầm kín bên trong của một người.

Ví dụ sử dụng

• Nghĩa chỉ hệ tiêu hóa:

  • Ông ấy bụng dạ không tốt, nên rất cẩn thận khi ăn uống.
  • Ăn uống thất thường sẽ làm hại đến bụng dạ.

• Nghĩa chỉ tâm địa, lòng dạ:

  • Con người ấy bụng dạ ngay thẳng, ai cũng quý mến.
  • Đừng tin hắn, bụng dạ hắn xấu xa lắm.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Bụng dạ để ở đâu": Chỉ việc tâm trí, suy nghĩ không tập trung vào việc hiện tại, đang nghĩ đến chuyện khác.

  • Làm việc mà bụng dạ để ở đâu, thế nào cũng hỏng.

• "Không còn bụng dạ nào": Không còn tâm trí, hứng thú hay mong muốn nào để làm việc gì đó.

  • Sau vụ đó, tôi không còn bụng dạ nào nghĩ đến chuyện kinh doanh nữa.

Biến thể và từ gần giống

• Bụng (danh từ): Có thể dùng thay thế trong một số ngữ cảnh với nghĩa tương tự "bụng dạ", như "nghĩ bụng", "tốt bụng".
• Dạ (danh từ): Ít dùng độc lập, thường kết hợp với "bụng" hoặc "lòng" (lòng dạ).
• Lòng dạ (danh từ): Từ đồng nghĩa gần như hoàn toàn với nghĩa chỉ tâm địa, tấm lòng của "bụng dạ".

Từ đồng nghĩa

• Hệ tiêu hóa, bao tử: (Đối với nghĩa chỉ cơ quan tiêu hóa).
• Tâm địa, tấm lòng, tâm can, lòng dạ, dạ lòng: (Đối với nghĩa chỉ tâm tư, tính cách bên trong).

Thành ngữ liên quan

• "Bụng dạ nhỏ nhen": Chỉ người có tính cách hẹp hòi, ích kỷ, hay so đo tính toán những điều nhỏ nhặt.

  • Đừng chơi với kẻ bụng dạ nhỏ nhen.

• "Bụng dạ hào hiệp": Chỉ người có tấm lòng rộng lượng, sẵn sàng giúp đỡ người khác.

  • Ai cũng biết anh ấy là người bụng dạ hào hiệp.