bừa bộn
Định nghĩa
- Tính từ:
- Ở trạng thái không ngăn nắp, lộn xộn, có đồ đạc vứt lung tung, không có trật tự: "Bừa bộn" mô tả một không gian hoặc một bề mặt bị xáo trộn, không được sắp xếp gọn gàng, với nhiều thứ nằm rải rác không đúng chỗ.
- Thiếu sự chăm chút, cẩu thả trong cách sắp xếp hoặc sinh hoạt: Từ này cũng có thể ám chỉ một lối sống, thói quen không gọn gàng, ngăn nắp.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Căn phòng của cậu ấy lúc nào cũng bừa bộn với sách vở và quần áo. (Căn phòng của anh ấy lúc nào cũng lộn xộn với sách vở và quần áo.)
- Sau bữa tiệc, bàn ăn bừa bộn đầy chén đĩa chưa rửa. (Sau bữa tiệc, bàn ăn lộn xộn đầy chén đĩa chưa rửa.)
- Tóc cô ấy bừa bộn sau chuyến đi xe máy đường dài. (Tóc cô ấy rối bù sau chuyến đi xe máy đường dài.)
Các cách sử dụng nâng cao
"Sống bừa bộn": chỉ lối sống thiếu trật tự, không gọn gàng.
- Anh ta sống một mình nên có phần sống bừa bộn. (Anh ta sống một mình nên có phần sống thiếu ngăn nắp.)
"Đầu óc bừa bộn" (dùng trong văn chương, ẩn dụ): chỉ tâm trí rối bời, suy nghĩ lộn xộn, không có trật tự.
- Những lo âu khiến đầu óc cô bừa bộn, không thể tập trung. (Những lo âu khiến đầu óc cô rối bời, không thể tập trung.)
Biến thể và từ gần giống
Bừa (tính từ, thông tục): có nghĩa tương tự "bừa bộn" nhưng nhấn mạnh hơn tính cẩu thả, qua loa.
- Làm việc gì cũng phải cẩn thận, đừng bừa. (Làm việc gì cũng phải cẩn thận, đừng cẩu thả.)
Lộn xộn (tính từ): gần nghĩa với "bừa bộn", chỉ sự không có trật tự, hỗn độn.
- Ngổn ngang (tính từ): thường dùng để miêu tả nhiều đồ vật chất đống, nằm rải rác một cách lộn xộn.
Từ đồng nghĩa
- Lộn xộn: không có trật tự, hỗn độn.
- Hỗn độn: rất lộn xộn, lẫn lộn.
- Ngổn ngang: (đồ đạc) chất đống, bày ra lung tung.
Từ trái nghĩa
- Ngăn nắp: có trật tự, gọn gàng.
- Gọn gàng: sạch sẽ, được sắp xếp trật tự.
- Chỉn chu: cẩn thận, chu đáo đến từng chi tiết.
Thành ngữ liên quan
- Đầu bù tóc rối: thành ngữ chỉ vẻ ngoài xộc xệch, lôi thôi, có thể liên quan đến hình ảnh "bừa bộn".
- Chạy deadline cả đêm, sáng ra trông cô ấy đầu bù tóc rối. (Chạy deadline cả đêm, sáng ra trông cô ấy xộc xệch, lôi thôi.)