cân cấn

Hai gói hàng cân cấn nhau trên chiếc cân.

Định nghĩa

1. Động từ:

   • Có sự chênh lệch, không cân xứng: "cân cấn" chỉ trạng thái hai vật hoặc hai bên không cân bằng, có sự chênh lệch về trọng lượng, kích thước hoặc giá trị.
   • So đo, tính toán chi li: "cân cấn" còn được dùng để chỉ hành động so sánh, tính toán từng chút một, thường mang ý tiêu cực là nhỏ nhen, không rộng lượng.

2. Tính từ:

   • Không cân đối, chênh lệch: Dùng để mô tả sự thiếu cân bằng, không đồng đều.
   • Nhỏ nhen, chi li: Dùng để chỉ tính cách hay thái độ quá chú trọng vào những chi tiết nhỏ nhặt, không thoải mái.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:

  • Hai bên cân cấn nhau mãi về số tiền công. (Hai bên so đo, tính toán chi li với nhau về số tiền công.)
  • Cái bàn này cân cấn với cái ghế, không vừa. (Cái bàn này không cân xứng với cái ghế.)

• Tính từ:

  • Anh ấy là người rất cân cấn, khó tính. (Anh ấy là người nhỏ nhen, hay so đo từng chút.)
  • Cách phân chia tài sản thấy cân cấn quá. (Cách phân chia tài sản thấy không công bằng, chênh lệch.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "cân cấn từng li từng tí": so đo, tính toán quá mức vào những điều nhỏ nhặt.

  • Đừng cân cấn từng li từng tí như vậy, hãy rộng lượng hơn. (Đừng tính toán chi li từng chút một như thế.)

• "cân cấn nhau": tranh luận, so đo với nhau về lợi ích hoặc trách nhiệm.

  • Họ cứ cân cấn nhau mãi về việc ai làm nhiều hơn. (Họ cứ tranh luận, so đo với nhau về việc ai làm nhiều hơn.)

Biến thể và từ gần giống

• Cấn (động từ): chênh lệch, không vừa khít.

  • Cái nắp này bị cấn, không đậy kín được. (Cái nắp này bị chênh lệch, không đậy kín.)

• Cân (động từ): đo trọng lượng, hoặc làm cho cân bằng.

  • Cân quả táo này xem nặng bao nhiêu. (Đo trọng lượng quả táo.)

• Cân đối (tính từ): hài hòa, cân xứng — trái nghĩa với "cân cấn" khi chỉ sự không cân đối.

  • Dáng người cô ấy rất cân đối. (Dáng người cô ấy rất hài hòa.)

Từ đồng nghĩa

• So đo: tính toán, so sánh chi li.
• Chênh lệch: không bằng nhau, có sự khác biệt.
• Nhỏ nhen: có tính cách hay để ý, tính toán những điều nhỏ nhặt.

Thành ngữ liên quan

• Cân cấn như kẻ cắp: so đo từng chút một một cách lén lút, không rõ ràng.
  • Họ làm ăn cân cấn như kẻ cắp, chẳng ai ưa nổi. (Họ tính toán chi li, nhỏ nhen một cách khó chịu.)