căn bệnh

Ông ấy đang vật lộn với căn bệnh nan y.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Nguyên nhân, nguồn gốc phát sinh ra một bệnh tật: "căn bệnh" chỉ yếu tố cốt lõi, gốc rễ dẫn đến sự phát sinh và tồn tại của một tình trạng bệnh lý.
   • Bệnh tật (nghĩa rộng, thường chỉ bệnh lâu năm, bệnh nặng hoặc có tính chất nghiêm trọng): "căn bệnh" cũng có thể dùng để chỉ chính bản thân căn bệnh, thường hàm ý đó là một bệnh trạng sâu xa, khó chữa.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Thầy thuốc đã tìm ra căn bệnh. (Bác sĩ đã tìm ra nguyên nhân của bệnh.)
  • Ông ấy đang vật lộn với căn bệnh nan y. (Ông ấy đang vật lộn với căn bệnh hiểm nghèo.)
  • Căn bệnh thế kỷ AIDS vẫn là thách thức lớn. (Căn bệnh thế kỷ AIDS vẫn là một thách thức lớn.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Căn bệnh xã hội": dùng để chỉ những vấn đề tiêu cực, nhức nhối tồn tại lâu dài trong xã hội, như tham nhũng, tệ nạn.

  • Tham nhũng được coi là một căn bệnh xã hội trầm kha. (Tham nhũng được coi là một căn bệnh xã hội mãn tính.)

• "Căn bệnh thời đại": chỉ những vấn đề, bệnh tật đặc trưng hoặc phổ biến của một thời kỳ nhất định.

  • Trầm cảm đôi khi được gọi là căn bệnh của thời đại. (Trầm cảm đôi khi được gọi là căn bệnh của thời đại.)

Biến thể và từ gần giống

• Căn nguyên (danh từ): nguyên nhân sâu xa, nguồn gốc phát sinh (thường dùng cho bệnh tật hoặc vấn đề).

  • Tìm hiểu căn nguyên của dịch bệnh. (Tìm hiểu nguồn gốc của dịch bệnh.)

• Bệnh (danh từ): từ chung chỉ tình trạng sức khỏe không bình thường, phạm vi rộng hơn và ít nhấn mạnh tính chất "gốc rễ" như "căn bệnh".

  • Anh ấy bị bệnh cảm thông thường. (Anh ấy bị bệnh cảm thông thường.)

• Chứng bệnh (danh từ): thường chỉ một bệnh cụ thể với những triệu chứng đặc trưng.

  • Ông được chẩn đoán mắc chứng bệnh tim mạch. (Ông được chẩn đoán mắc chứng bệnh tim mạch.)

Từ đồng nghĩa

• Nguồn cơn (danh từ): nguyên nhân, khởi điểm (của một điều không hay, như bệnh tật, rắc rối).
• Cội nguồn (danh từ): nguồn gốc, gốc rễ (có thể dùng cho bệnh tật theo nghĩa bóng).

Thành ngữ liên quan

• "Biết bệnh, biết thuốc": hiểu rõ nguyên nhân vấn đề thì mới tìm được cách giải quyết hiệu quả.

  • Phải tìm cho ra căn bệnh thì mới mong chữa khỏi, đúng là "biết bệnh, biết thuốc". (Phải tìm cho ra nguyên nhân bệnh thì mới mong chữa khỏi, đúng là biết bệnh thì mới biết thuốc.)

• "Bệnh tật tại tâm": bệnh tật thường bắt nguồn từ tâm trạng, tinh thần không ổn định (thể hiện mối liên hệ giữa "căn bệnh" và yếu tố tinh thần).

  • Cổ nhân nói "bệnh tật tại tâm" quả không sai. (Cổ nhân nói "bệnh tật tại tâm" quả không sai.)