cớn non

Con dao này cớn non quá, không cắt được gì cả.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Không sắc, không bén: "cớn non" chỉ trạng thái của một vật (thường là dao, kéo, lưỡi cắt) không có độ sắc cạnh, khó cắt hoặc khó gọt.
   • Chưa đủ độ sắc: "cớn non" còn được dùng để miêu tả một lưỡi dao chưa được mài kỹ, còn cùn hoặc chưa đạt độ tinh.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Con dao này để cớn non quá, chặt thịt không đứt. (Con dao này lưỡi cùn quá, chặt thịt không đứt.)
  • Lưỡi kéo cớn non nên cắt giấy bị rách. (Lưỡi kéo không sắc nên cắt giấy bị rách.)
  • Mài hoài mà nó vẫn cớn non, chắc do lưỡi dao cũ. (Mài mãi mà nó vẫn cùn, chắc do lưỡi dao cũ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "cớn non" trong ngữ cảnh ẩn dụ: đôi khi được dùng để chỉ sự thiếu sắc bén trong tư duy hoặc hành động (ít phổ biến, mang tính địa phương).
  • Cách giải quyết của anh ấy cớn non quá, không thấu đáo. (Cách giải quyết của anh ấy còn cùn, thiếu sắc sảo.)

Biến thể và từ gần giống

• Cùn (tính từ): không sắc, không bén — đồng nghĩa phổ biến hơn với "cớn non".

  • Cái kéo cùn quá, không cắt được. (Cái kéo không sắc, không cắt được.)

• Sắc (tính từ): có khả năng cắt dễ dàng — trái nghĩa với "cớn non".

  • Lưỡi dao này rất sắc. (Lưỡi dao này có độ bén cao.)

Từ đồng nghĩa

• Cùn: không sắc, dùng cho lưỡi cắt.
• Không bén: thiếu độ sắc cạnh.
• Nhụt: mất độ sắc (thường dùng cho dao, kéo).

Thành ngữ liên quan

• Cớn non như dao cùn: so sánh trực tiếp với một vật không sắc, nhấn mạnh sự kém hiệu quả.
  • Lưỡi dao này cớn non như dao cùn, chẳng dùng được việc gì. (Lưỡi dao này cùn như dao cùn, chẳng dùng được vào việc gì.)