Định nghĩa

1. Động từ:
   • Hành động hạ thấp, gập xuống (chỉ tai của động vật, thường là chó): "cụp tai" mô tả việc tai của con vật rủ xuống, áp sát vào đầu, thường biểu hiện trạng thái sợ hãi, run rẩy hoặc chịu thua.
   • Nghĩa bóng: tỏ ra thất vọng, hổ thẹn, hoặc mất tinh thần: Dùng để chỉ thái độ của con người khi gặp thất bại, xấu hổ, hoặc không còn hăng hái.

Ví dụ sử dụng

• Nghĩa đen:

  • Con chó sợ hãi cụp tai lại khi bị chủ mắng. (Con chó hạ thấp tai xuống vì sợ khi bị chủ mắng.)
  • Mèo con cụp tai khi nghe tiếng động lớn. (Mèo con gập tai xuống khi nghe tiếng động mạnh.)

• Nghĩa bóng:

  • Sau khi thua cuộc, anh ta cụp tai bỏ đi. (Sau khi thất bại, anh ta tỏ ra xấu hổ và rời đi.)
  • Cậu bé cụp tai khi bị cô giáo phê bình. (Cậu bé tỏ ra hổ thẹn khi bị cô giáo trách.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "cụp tai như chó": thành ngữ so sánh, chỉ trạng thái hoàn toàn thất vọng, chịu thua.

  • Hắn ta cụp tai như chó sau khi bị đối thủ đánh bại. (Hắn ta tỏ ra hoàn toàn thất vọng, mất tinh thần.)

• "cụp tai xuống": nhấn mạnh hành động hạ thấp tai hoặc thể hiện sự nhún nhường.

  • Con chó cụp tai xuống và rên ư ử. (Con chó hạ thấp tai và kêu rên.)

Biến thể và từ gần giống

• Cụp (động từ): gập, hạ thấp xuống.

  • Cụp mắt (nhắm mắt lại); cụp cờ (hạ cờ xuống).

• Vểnh tai (động từ): dựng tai lên — trái nghĩa với "cụp tai".

  • Con chó vểnh tai nghe ngóng. (Con chó dựng tai lên để lắng nghe.)

Từ đồng nghĩa

• Hạ tai: hành động hạ thấp tai xuống.
• Rủ tai: tai rũ xuống (thường dùng cho động vật).
• Xấu hổ (nghĩa bóng): cảm giác hổ thẹn, mất mặt.

Thành ngữ liên quan

• Cụp tai cụp đuôi: chỉ trạng thái sợ hãi, thất vọng hoàn toàn, mất hết tự tin.
  • Sau vụ bê bối, ông ta cụp tai cụp đuôi rời khỏi công ty. (Sau vụ việc xấu, ông ta rời đi trong sự hổ thẹn và mất tinh thần.)