Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Có vị chát và đắng, gây cảm giác khó chịu: "cứng nhẳng" mô tả vị của một số loại quả hoặc thực phẩm khi ăn vào cảm thấy chát và đắng, không dễ nuốt.
   • Khó chịu, gắt gỏng (nghĩa bóng): dùng để chỉ thái độ hoặc tính cách cứng rắn, khó gần, thường tỏ ra bực bội hoặc khó tính.

Ví dụ sử dụng

• Nghĩa đen (vị):

  • Quả hồng xanh ăn vào có vị cứng nhẳng. (Quả hồng chưa chín có vị chát và đắng.)
  • Món này nấu chưa chín kỹ, ăn thấy cứng nhẳng. (Món ăn chưa đủ độ chín, gây cảm giác khó chịu khi ăn.)

• Nghĩa bóng (thái độ):

  • Anh ta nói chuyện với giọng cứng nhẳng, không ai muốn nghe. (Anh ta nói chuyện với thái độ gắt gỏng, khó chịu.)
  • Tính nó cứng nhẳng, chẳng bao giờ nhường nhịn ai. (Tính cách nó cứng rắn, khó gần, không dễ hòa hợp.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "cứng nhẳng như cùi dừa": so sánh với cùi dừa để nhấn mạnh vị chát và độ cứng.

  • Trái ổi non cứng nhẳng như cùi dừa, không thể ăn được. (Trái ổi chưa chín có vị chát và cứng, giống như cùi dừa.)

• "cứng nhẳng cổ": diễn tả cảm giác khó chịu ở cổ họng khi ăn phải thứ gì đó chát hoặc đắng.

  • Uống thuốc đắng quá, cảm thấy cứng nhẳng cổ. (Uống thuốc đắng gây cảm giác khó chịu ở cổ họng.)

Biến thể và từ gần giống

• Chát (tính từ): vị làm se lưỡi, thường thấy trong quả xanh hoặc trà đặc.

  • Quả hồng xanh có vị chát. (Quả hồng chưa chín có vị se lưỡi.)

• Đắng (tính từ): vị khó chịu, trái ngược với ngọt.

  • Thuốc Bắc thường có vị đắng. (Thuốc Bắc thường có vị khó chịu.)

• Cứng đầu (tính từ): bướng bỉnh, khó thuyết phục — gần nghĩa với "cứng nhẳng" về thái độ.

  • Thằng bé này cứng đầu quá, không chịu nghe lời. (Thằng bé này bướng bỉnh, khó dạy bảo.)

Từ đồng nghĩa

• Chát đắng: vị chát và đắng kết hợp.

  • Quả sim rừng có vị chát đắng. (Quả sim rừng có vị vừa chát vừa đắng.)

• Gắt gỏng: thái độ khó chịu, cau có.

  • Bà ấy hay gắt gỏng với con cháu. (Bà ấy thường tỏ thái độ khó chịu với người thân.)

Thành ngữ liên quan

• Cứng nhẳng như mật mía: so sánh với mật mía để chỉ vị đắng chát đặc trưng (thường dùng trong văn nói).
  • Nước chè xanh pha đặc cứng nhẳng như mật mía. (Nước chè xanh đặc có vị chát và đắng, giống như mật mía.)