Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Vật liệu dùng để gia cố bờ sông, bờ biển hoặc làm đê: "cừ" chỉ các cọc gỗ, bê tông hoặc thép được đóng xuống đất để chống sạt lở, tạo thành kè hoặc đập tạm thời.
   • Cọc chắn nước: Trong xây dựng thủy lợi, "cừ" là hệ thống cọc ngăn dòng chảy hoặc giữ đất.

2. Tính từ (khẩu ngữ):

   • Giỏi, xuất sắc, đáng nể: Dùng để khen ngợi ai đó có khả năng vượt trội trong một lĩnh vực nào đó.
   • Đẳng cấp, ấn tượng: Diễn tả sự ngưỡng mộ về trình độ hoặc phẩm chất.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Người ta đóng cừ dọc bờ sông để chống xói lở. (Những cọc được đóng xuống lòng sông nhằm bảo vệ bờ.)
  • Công trình sử dụng cừ bê tông để làm tường chắn nước. (Hệ thống cọc bê tông được dùng làm rào chắn ngăn nước.)

• Tính từ (khẩu ngữ):

  • Anh ấy học giỏi quá, thật là cừ! (Anh ấy có năng lực học tập xuất sắc, đáng khen.)
  • Cô ấy nấu ăn cừ lắm, ai ăn cũng khen. (Cô ấy có tài nấu nướng vượt trội, mọi người đều tán thưởng.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "cừ bản": loại cừ có kết cấu đặc biệt, thường dùng trong xây dựng tầng hầm hoặc công trình ngầm.

  • Cừ bản được lắp ghép để tạo thành tường ngăn nước. (Loại cừ này có thiết kế mảnh, dài, dùng để chắn đất và nước.)

• "cừ tràm": cừ làm từ cây tràm, phổ biến ở vùng đất yếu tại Việt Nam.

  • Nền nhà được gia cố bằng cừ tràm để chống lún. (Cọc tràm được đóng xuống để tăng độ vững chắc cho móng.)

Biến thể và từ gần giống

• Cọc (danh từ): thanh dài, nhọn, thường bằng gỗ hoặc kim loại, đóng xuống đất.

  • Cọc bê tông được dùng thay thế cừ gỗ. (Cọc là vật liệu tương tự nhưng thường ngắn hơn.)

• Kè (danh từ): công trình chắn sóng, bảo vệ bờ.

  • Kè đá kết hợp với cừ giúp bờ biển vững chãi. (Cả hai đều có chức năng chống sạt lở.)

Từ đồng nghĩa

• Giỏi (tính từ): có năng lực cao, thông thạo.

  • Anh ấy giỏi tiếng Anh. (Anh ấy thành thạo tiếng Anh, tương tự "cừ" trong khẩu ngữ.)

• Xuất sắc (tính từ): vượt trội, hơn hẳn.

  • Bài thi của cô ấy đạt kết quả xuất sắc. (Kết quả rất tốt, đáng khen ngợi.)

Thành ngữ liên quan

• Cừ như thần: cực kỳ giỏi, tài năng đến mức đáng kinh ngạc.
  • Thợ mộc ấy làm việc cừ như thần, sản phẩm nào cũng tinh xảo. (Người thợ có tay nghề điêu luyện, vượt trội.)