Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Thời trước, thời xưa: Chỉ một khoảng thời gian trong quá khứ, thường mang sắc thái hoài niệm hoặc so sánh với hiện tại.
2. Tính từ:
   • Cũ kỹ, lỗi thời: Dùng để miêu tả những thứ (như tư tưởng, phong tục, đồ vật) thuộc về thời trước và không còn phù hợp với hiện tại.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Những câu chuyện kể về cựu thời luôn khiến bà tôi xúc động. (Những câu chuyện kể về thời xưa luôn khiến bà tôi xúc động.)
  • Phong tục này có từ cựu thời. (Phong tục này có từ thời trước.)

• Tính từ:

  • Ông ấy có những quan niệm rất cựu thời về vai trò của phụ nữ. (Ông ấy có những quan niệm rất lỗi thời về vai trò của phụ nữ.)
  • Kiến trúc cựu thời của tòa nhà này cần được bảo tồn. (Kiến trúc cũ kỹ của tòa nhà này cần được bảo tồn.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "tàn dư cựu thời": những phần còn sót lại, dấu vết của thời xưa.
  • Lễ hội này vẫn còn giữ nhiều tàn dư cựu thời. (Lễ hội này vẫn còn giữ nhiều dấu vết của thời xưa.)
• "nếp nghĩ cựu thời": lối suy nghĩ cũ, lạc hậu.
  • Chúng ta cần thay đổi những nếp nghĩ cựu thời. (Chúng ta cần thay đổi những lối suy nghĩ lạc hậu.)

Biến thể và từ gần giống

• Cựu (tính từ): cũ, trước đây. Thường đi kèm với một danh từ khác (ví dụ: cựu chiến binh, cựu học sinh).
• Xưa cũ (tính từ): cũ kỹ, đã có từ lâu. Gần nghĩa với cựu thời khi dùng như tính từ.
• Lỗi thời (tính từ): không còn phù hợp với thời đại hiện tại. Nhấn mạnh tính không phù hợp hơn là niên đại.

Từ đồng nghĩa

• Danh từ: dĩ vãng, quá khứ, thuở xưa, ngày trước.
• Tính từ: cũ kỹ, lạc hậu, hủ lậu, không còn hợp thời.

Từ trái nghĩa

• Danh từ: hiện tại, hiện thời, tương lai.
• Tính từ: hiện đại, mới mẻ, tiến bộ, hợp thời.

Thành ngữ liên quan

• "Cựu thời nan phục" (thành ngữ Hán Việt): Thời xưa khó mà trở lại. Ý nói quá khứ đã qua đi không thể lấy lại được.
  • Đừng hoài niệm quá, cựu thời nan phục mà. (Đừng hoài niệm quá, thời xưa khó mà trở lại được.)

1. dt. (H. thời: lúc) Thời trước: Những truyền thống đẹp từ cựu thời để lại. // tt. Cũ rồi: Những tư tưởng cựu thời.