can phạm

Định nghĩa

Động từ:
- Phạm phải một tội trạng, một hành vi vi phạm pháp luật: Hành động thực hiện một việc làm trái với quy định của pháp luật, bị coi là có tội.
Danh từ:
- Người bị coi là có hành vi phạm tội, người bị tình nghi: Chỉ một cá nhân đang trong quá trình bị điều tra, truy tố về một tội danh theo quy định của pháp luật, thường dùng trong văn bản pháp lý hoặc báo chí. Nghĩa này giống với từ bị can.

Ví dụ sử dụng

Động từ:
- Hắn đã can phạm tội cướp tài sản. (Anh ta đã phạm tội cướp tài sản.)
- Nhóm đối tượng này bị xác định đã can phạm vào nhiều vụ lừa đảo. (Nhóm đối tượng này bị xác định đã phạm vào nhiều vụ lừa đảo.)
Danh từ:
- Cơ quan điều tra đang thẩm vấn các can phạm. (Cơ quan điều tra đang thẩm vấn các bị can.)
- Các can phạm trong vụ án đã bị tạm giam để phục vụ điều tra. (Các bị can trong vụ án đã bị tạm giam để phục vụ điều tra.)

Các cách sử dụng nâng cao

Từ can phạm mang sắc thái trang trọng, thường xuất hiện trong ngôn ngữ hành chính, pháp lý, báo chí chính thống hơn là trong giao tiếp hàng ngày.
Khi dùng với nghĩa danh từ, can phạm và bị can có thể thay thế cho nhau trong nhiều ngữ cảnh pháp lý, nhưng bị can là thuật ngữ pháp lý chính thức và phổ biến hơn.

Biến thể và từ liên quan

Bị can (danh từ): Người đã bị khởi tố về hình sự. Đây là thuật ngữ chính thức trong tố tụng hình sự.
Bị cáo (danh từ): Người đã bị truy tố và đưa ra xét xử tại phiên tòa.
Phạm nhân (danh từ): Người đang chấp hành án phạt tù.
Tội phạm (danh từ): Người đã thực hiện hành vi phạm tội và bị kết án.

Từ đồng nghĩa

Lưu ý sử dụng

Can phạm là một từ Hán Việt, kết hợp của "can" (liên quan, dính líu) và "phạm" (phạm tội). Do đó, nghĩa gốc nhấn mạnh vào việc "có liên quan đến, có dính líu đến hành vi phạm tội".
Trong thực tế sử dụng hiện đại, nghĩa danh từ (chỉ người) của can phạm phổ biến hơn nghĩa động từ. Khi dùng với nghĩa động từ, người ta thường dùng cụm "phạm tội" hoặc "vi phạm" cho tự nhiên hơn.

I. đgt. Phạm tội trạng gì, theo luật định: can phạm tội giết người cướp của. II. dt. Nh. bị can.