chí lý

chí lý

Lời phân tích của anh ấy thật chí lý.

Định nghĩa
  1. Tính từ:
    • Rất hợp lý, rất đúng đắn: Dùng để chỉ một ý kiến, lời nói, hoặc lập luận nào đó rất có lý, rất phù hợp với lẽ phải và logic thông thường.
    • Có cơ sở vững chắc, thuyết phục: Thường dùng để tán đồng hoặc công nhận một quan điểm, nhận xét được cho là đúng đắn và sâu sắc.
Ví dụ sử dụng
  • Tính từ:
    • Lời phân tích của anh ấy thật chí lý. (Lời phân tích của anh ấy rất hợp lý.)
    • "Phải biết tiết kiệm khi còn trẻ" - ý kiến đó chí lý quá! ("Phải biết tiết kiệm khi còn trẻ" - ý kiến đó rất đúng đắn!)
    • Mọi người đều gật đầu tán thành vì lời đề nghị rất chí lý. (Mọi người đều gật đầu tán thành vì lời đề nghị rất hợp lý.)
Các cách sử dụng nâng cao

  • "Quả thật chí lý": Cụm từ dùng để nhấn mạnh sự đồng tình hoàn toàn, thừa nhận một cách chắc chắn rằng điều vừa nghe thấy là rất đúng.

    • Nghe xong, ông cụ gật gù: "Quả thật chí lý!". (Nghe xong, ông cụ gật gù: "Quả thật là rất đúng!")

  • "Chí lý thay!": Cách nói mang tính văn chương hoặc cảm thán, bày tỏ sự ngưỡng mộ, tán thưởng đối với một chân lý, một lời nói hay.

    • "Ở hiền thì gặp lành" - chí lý thay lời dạy của cổ nhân. ("Ở hiền thì gặp lành" - thật đúng đắn thay lời dạy của cổ nhân.)
Biến thể và từ gần giống
  • Hợp lý (tính từ): Có lý, phù hợp với lẽ phải và logic. (Mức độ có thể nhẹ hơn "chí lý").
  • Đúng đắn (tính từ): Phù hợp với chân lý, lẽ phải, không sai lầm.
  • Có lý (tính từ/cụm tính từ): Có căn cứ, có lập luận thuyết phục.
Từ đồng nghĩa
  • Phải lẽ: (Từ cũ, ít dùng) Đúng với lẽ phải.
  • Thấu tình đạt lý: Hiểu thấu tình cảm và đạt tới lẽ phải (thường dùng cho hành động, quyết định).
  • Hợp tình hợp lý: Vừa phù hợp với tình cảm, vừa phù hợp với lý lẽ.
Thành ngữ liên quan

  • "Lời nói chí lý": Thành ngữ chỉ những lời nói đúng đắn, sâu sắc, đáng để người nghe suy ngẫm và làm theo.

    • Người già thường có những lời nói chí lý đúc kết từ kinh nghiệm sống. (Người già thường có những lời nói rất đúng đắn đúc kết từ kinh nghiệm sống.)

  • "Điều chí lý": Chỉ một chân lý, một nguyên tắc hay một sự thật hiển nhiên, được thừa nhận rộng rãi.

    • Chăm chỉ thì sẽ thành công, đó là một điều chí lý. (Chăm chỉ thì sẽ thành công, đó là một lẽ đúng đắn hiển nhiên.)