chập chà chập chờn
Định nghĩa
- Tính từ:
- Không ổn định, lúc có lúc không, lúc hiện lúc mờ: Diễn tả trạng thái của ánh sáng, hình ảnh hoặc cảm giác xuất hiện một cách không liên tục, yếu ớt và dễ biến mất.
- Không rõ ràng, mập mờ: Dùng để miêu tả những điều không xác định, không chắc chắn, chỉ thoáng qua trong ý nghĩ hoặc nhận thức.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Ánh đèn dầu trong túp lều chập chà chập chờn trước cơn gió. (Ánh đèn dầu trong túp lều lúc tỏ lúc mờ trước cơn gió.)
- Ký ức về tuổi thơ cứ chập chà chập chờn trong tâm trí ông. (Ký ức về tuổi thơ cứ mờ nhạt, không rõ ràng trong tâm trí ông.)
- Chỉ còn vài tia hy vọng chập chà chập chờn. (Chỉ còn vài tia hy vọng le lói, không chắc chắn.)
Các cách sử dụng nâng cao
- Dùng trong văn chương: Từ này thường được sử dụng trong văn học, thơ ca để tạo hình ảnh gợi cảm, mơ hồ về ánh sáng, bóng tối hoặc cảm xúc.
- Bóng người thấp thoáng chập chà chập chờn sau làn sương mỏng.
- Diễn tả trạng thái ý thức: Có thể dùng để miêu tả trạng thái mê man, nửa tỉnh nửa mê khi ốm đau hoặc buồn ngủ.
- Trong cơn sốt, anh chỉ thấy những hình ảnh chập chà chập chờn.
Biến thể và từ gần giống
- Chập chờn (tính từ): Là dạng rút gọn, có nghĩa tương tự "chập chà chập chờn". Đây là từ gốc và phổ biến hơn.
- Ngọn lửa chập chờn trong đêm.
- Lập lòe (tính từ): Ánh sáng nhấp nháy, lúc sáng lúc tắt, nhưng thường gợi cảm giác mạnh hơn "chập chờn".
- Đom đóm bay lập lòe.
- Thấp thoáng (tính từ): Xuất hiện thoáng qua, không rõ ràng, thường dùng cho hình bóng, dáng người.
- Bóng người thấp thoáng ngoài cửa sổ.
Từ đồng nghĩa
- Lờ mờ: Không rõ ràng, mơ hồ.
- Le lói: (Ánh sáng) yếu ớt, sắp tắt.
- Mập mờ: Không rõ ràng, không minh bạch.
Từ trái nghĩa
- Rõ ràng: Minh bạch, dễ nhận thấy.
- Ổn định: Vững chắc, không thay đổi.
- Liên tục: Không ngắt quãng.
Lưu ý sử dụng
- "Chập chà chập chờn" là một từ láy bốn âm tiết, tạo cảm giác về sự kéo dài và lặp đi lặp lại của trạng thái không ổn định. Nó mang sắc thái biểu cảm cao hơn so với dạng rút gọn "chập chờn".
- Từ này chủ yếu dùng trong văn viết, đặc biệt là văn miêu tả, trữ tình. Trong giao tiếp hàng ngày, người ta thường dùng "chập chờn" hoặc các từ đơn giản hơn như "lúc có lúc không", "mờ mờ".