Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Có thái độ hoặc lời nói ngang ngược, hỗn xược, không biết kiêng nể, giữ ý tứ: Dùng để miêu tả cách ăn nói hoặc thái độ trịch thượng, coi thường người khác, thường khiến người nghe khó chịu.
   • Tỏ ra ngạo mạn, lấn lướt một cách thô lỗ: Thể hiện sự thiếu tôn trọng qua giọng điệu hoặc cử chỉ.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Đứa trẻ đó trả lời người lớn một cách chỏng lỏn, không chút lễ phép.
  • Anh ta có kiểu nói chỏng lỏn khiến ai cũng phật ý.
  • Bà ấy không ưa cô bé vì thái độ chỏng lỏn của nó.

Các cách sử dụng nâng cao

• "ăn nói chỏng lỏn": Cụm từ thường dùng để nhấn mạnh hành vi nói năng hỗn hào, thiếu giáo dục.
  • Nó còn nhỏ mà đã biết ăn nói chỏng lỏn với hàng xóm.
• "thái độ chỏng lỏn": Nhấn mạnh đến biểu hiện, cử chỉ trịch thượng ra bên ngoài.
  • Cậu ấy bị phê bình vì thái độ chỏng lỏn trong cuộc họp.

Biến thể và từ gần giống

• Chỏng (tính từ, ít dùng độc lập): Có nghĩa tương tự, thường kết hợp trong "chỏng lỏn" hoặc "chỏng chơ" (cũng có nghĩa là ngang ngược).
• Lỏn (tính từ, ít dùng độc lập): Thường đi kèm với "chỏng" để tạo thành từ ghép đặc trưng.

Từ đồng nghĩa

• Hỗn xược: Có thái độ hoặc lời nói vô lễ, coi thường trên dưới.
• Ngang ngạnh: Cứng đầu, không chịu nghe lời, thường dùng cho trẻ con.
• Xấc xược: Tỏ ra láo xược, thiếu tôn trọng một cách trắng trợn.
• Trịch thượng: Tỏ ra mình ở vị thế cao hơn, khinh thường người khác (mang sắc thái trang trọng hơn).

Từ trái nghĩa

• Lễ phép: Có thái độ kính trọng, đúng mực.
• Khiêm nhường: Khiêm tốn, không khoe khoang hay coi thường ai.
• Nhã nhặn: Ăn nói, cư xử nhẹ nhàng, lịch sự.

Lưu ý sử dụng

• Từ "chỏng lỏn" mang sắc thái tiêu cực mạnh, thường dùng để phê phán, chê trách hành vi.
• Thường dùng trong văn nói hoặc văn viết mang tính đời thường, ít dùng trong văn phong trang trọng, hành chính.
• Đối tượng được miêu tả thường là người nhỏ tuổi hơn hoặc ở vị thế thấp hơn nhưng có thái độ không đúng mực.