dâm bôn

Định nghĩa
  1. Tính từ:
    • Thông dâm, ngoại tình: Chỉ hành vi quan hệ tình dục bất chính, trái với luân thường đạo lý, đặc biệt khi một hoặc cả hai người đã có gia đình.
    • Trụy lạc, dâm đãng: Mang nghĩa rộng hơn, chỉ lối sống buông thả, ham mê tửu sắc quá mức.
Ví dụ sử dụng
  • Tính từ:
    • Hành vi dâm bôn bị xã hội lên án. (Hành vi thông dâm bị xã hội lên án.)
    • Truyện xưa thường có những nhân vật phụ nữ bị vu cho tội dâm bôn. (Truyện xưa thường có những nhân vật phụ nữ bị vu cho tội ngoại tình.)
Các cách sử dụng nâng cao
  • Từ cổ, ít dùng trong ngôn ngữ hiện đại: Từ "dâm bôn" ngày nay chủ yếu xuất hiện trong văn chương cổ, sử sách hoặc ngữ cảnh trang trọng, mang sắc thái phê phán mạnh. Trong giao tiếp thông thường, người ta thường dùng các từ như "ngoại tình", "thông dâm" hoặc "ăn nằm với nhau" (thông tục).
Biến thể và từ gần giống
  • Dâm ô (tính từ): Có hành vi tình dục đồi bại, không lành mạnh, thường chỉ sự sa đọa về mặt đạo đức.
  • Dâm đãng (tính từ): Ham mê sắc dục quá độ, có lối sống buông thả.
  • Ngoại tình (danh từ/tính từ): Chỉ quan hệ tình cảm, tình dục bất chính của người đã có vợ/chồng. Đây là từ phổ biến nhất hiện nay để chỉ khái niệm tương tự "dâm bôn".
Từ đồng nghĩa
  • Thông dâm: (Từ Hán Việt) Chỉ việc quan hệ tình dục bất chính.
  • Loạn luân: Chỉ quan hệ tình dục giữa những người có quan hệ huyết thống gần, nghĩa hẹp hơn "dâm bôn".
  • Trác táng: Chỉ lối sống buông thả, ham mê hưởng lạc, bao hàm cả việc ham mê tửu sắc.
Từ trái nghĩa
  • Chung thủy: Trung thành, không thay lòng đổi dạ trong tình cảm vợ chồng.
  • Đoan chính: (Người phụ nữ) đứng đắn, nghiêm trang, giữ gìn phẩm hạnh.
  • Tiết hạnh: Có phẩm hạnh tốt, giữ gìn đạo đức (thường dùng cho phụ nữ thời xưa).
Lưu ý sử dụng
  • Sắc thái từ vựng: "Dâm bôn" là một từ rất nặng nề, mang tính lên án và phê phán gay gắt, thường dùng trong văn cảnh trang trọng hoặc có tính chất lên án, tố cáo.
  • Tính cổ điển: Đây là một từ Hán Việt cổ, ít được sử dụng trong đời sống và văn nói hiện đại. Việc sử dụng nó có thể gây cảm giác xa lạ hoặc quá khắt khe.
  • Ngữ cảnh phù hợp: Thích hợp khi phân tích văn học cổ, lịch sử, hoặc trong các văn bản pháp lý, luân lý mang tính nghiêm túc, trang trọng.