dâm dật
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Tính từ:
- Say mê sắc dục một cách quá đáng, thái quá: Chỉ trạng thái hoặc tính chất ham muốn nhục dục một cách mất kiểm soát và vượt quá mức bình thường.
- Có tính chất phóng đãng, truỵ lạc: Miêu tả hành vi, lối sống buông thả, chạy theo những thú vui xác thịt một cách thô bỉ.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Sử sách chép rằng vị vua ấy có cuộc sống dâm dật, chìm đắm trong tửu sắc.
- Nhân vật phản diện trong truyện được miêu tả với ánh mắt dâm dật nhìn người khác giới.
- Thói dâm dật là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự suy vong của nhiều triều đại.
Các cách sử dụng nâng cao
- Dùng trong văn chương, sử sách hoặc lời lên án mang tính trang trọng: Từ này thường xuất hiện trong các văn bản mang tính phê phán, cảnh tỉnh về mặt đạo đức, ít dùng trong giao tiếp thông thường.
- Lời tâu của vị quan trung nghĩa thẳng thắn vạch trần lối sống dâm dật của kẻ nắm quyền.
Biến thể và từ gần giống
- Dâm đãng (tính từ): Có nghĩa tương tự, chỉ sự ham mê sắc dục thái quá.
- Dâm ô (tính từ): Chỉ hành vi có tính chất tà dâm, không trong sáng, thường dùng trong bối cảnh pháp lý hoặc đạo đức.
- Phóng đãng (tính từ): Chỉ lối sống buông thả, không giữ gìn, phạm vi nghĩa rộng hơn, không chỉ giới hạn ở ham muốn nhục dục.
- Truỵ lạc (tính từ): Chỉ lối sống sa đoạ, chìm đắm trong các thú vui thấp kém, trong đó có nhục dục.
Từ đồng nghĩa
- Lăng loàn: (từ cũ) chỉ sự không đứng đắn, đặc biệt về mặt tình dục.
- Lẳng lơ: (thường dùng cho phụ nữ) chỉ sự không đoan trang, có cử chỉ, lời nói khêu gợi.
- Dục tình: (tính từ) thiên về miêu tả bản năng, ham muốn tình dục mạnh mẽ.
Lưu ý sử dụng
- Sắc thái: Từ mang sắc thái rất tiêu cực, nặng nề, dùng để phê phán mạnh mẽ. Cần thận trọng khi sử dụng.
- Ngữ cảnh: Phù hợp với văn phong chính luận, phê bình, sử ký, hoặc trong những lời cảnh báo nghiêm túc. Không dùng trong giao tiếp thân mật, đời thường.
- Tính học thuật: Đây là một từ Hán Việt, có tính học thuật và trang trọng nhất định so với các từ thuần Việt đồng nghĩa.
- tt. (H. dật: phóng đãng) Say mê sắc dục một cách quá đáng: Lê Long Đĩnh chết non vì thói dâm dật.