Định nghĩa

1. Từ Hán Việt (kết cấu cố định):
   • Ở phía trên, từ mốc trở lên: "dĩ thượng" chỉ vị trí hoặc số lượng vượt quá một mốc giới hạn nhất định, thường được dùng trong văn bản hành chính, học thuật hoặc giao tiếp trang trọng.
   • Tối đa, không quá (nghĩa cổ, ít dùng): Trong tiếng Việt cổ hoặc văn phong xưa, "dĩ thượng" có thể mang nghĩa "chỉ đến đó là cùng", tương tự "tout au plus" trong tiếng Pháp.

Ví dụ sử dụng

• Nghĩa chính (từ mốc trở lên):

  • Học sinh từ lớp 10 dĩ thượng mới được tham gia câu lạc bộ. (Học sinh từ lớp 10 trở lên mới được tham gia.)
  • Số lượng người dự họp là 50 người dĩ thượng. (Số lượng người dự họp từ 50 người trở lên.)

• Nghĩa cổ (tối đa):

  • Ông ấy chỉ có thể đọc được ba trang dĩ thượng. (Ông ấy chỉ có thể đọc tối đa ba trang.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "dĩ thượng" trong văn bản pháp lý: thường đi kèm với các mốc thời gian, độ tuổi, số lượng để xác định giới hạn trên.

  • Người lao động có thâm niên từ 5 năm dĩ thượng được hưởng phụ cấp. (Người lao động có thâm niên từ 5 năm trở lên được hưởng phụ cấp.)

• "dĩ thượng" trong văn phong trang trọng: dùng để nhấn mạnh mức độ hoặc tiêu chuẩn.

  • Yêu cầu trình độ học vấn từ đại học dĩ thượng. (Yêu cầu trình độ học vấn từ đại học trở lên.)

Biến thể và từ gần giống

• Trở lên (kết cấu): từ một mốc nhất định đến cao hơn — đồng nghĩa với "dĩ thượng" trong nghĩa chính.

  • Từ 18 tuổi trở lên mới được bầu cử. (Từ 18 tuổi trở lên mới được bầu cử.)

• Dĩ hạ (kết cấu): ở phía dưới, từ mốc trở xuống — trái nghĩa với "dĩ thượng".

  • Học sinh từ lớp 9 dĩ hạ không được phép sử dụng điện thoại. (Học sinh từ lớp 9 trở xuống không được phép sử dụng điện thoại.)

• Tối đa (tính từ): mức cao nhất có thể — gần nghĩa với nghĩa cổ của "dĩ thượng".

  • Số lượng tối đa là 10 người. (Số lượng nhiều nhất là 10 người.)

Từ đồng nghĩa

• Trở lên: từ mốc nhất định đến cao hơn.
• Hơn: vượt quá một mức nào đó.

Thành ngữ liên quan

• Trên dưới dĩ thượng: (cổ) chỉ mức độ tối đa, không thể hơn.
  • Công việc này chỉ có thể hoàn thành trong ba ngày trên dưới dĩ thượng. (Công việc này chỉ có thể hoàn thành tối đa trong ba ngày.)