dẫu
Định nghĩa
- Liên từ:
- Dùng để biểu thị sự nhượng bộ, thừa nhận một sự việc, tình huống nào đó nhưng vẫn khẳng định điều chính yếu ở mệnh đề sau: Từ này thường dùng trong câu phức, nối hai mệnh đề có quan hệ nhượng bộ, tương đương với "mặc dù", "cho dù", "dù rằng".
- Biểu thị một giả thiết cực đoan, nhấn mạnh sự kiên định của kết luận: Thường đi kèm với các từ như "có", "thế nào", "ai", "đâu" để tạo thành cấu trúc nhượng bộ mạnh mẽ.
Ví dụ sử dụng
- Liên từ:
- Dẫu trời mưa to, chúng tôi vẫn quyết tâm lên đường. (Mặc dù trời mưa to, chúng tôi vẫn quyết tâm lên đường.)
- Anh ấy sẽ không thay đổi quyết định, dẫu mọi người có khuyên ngăn. (Anh ấy sẽ không thay đổi quyết định, cho dù mọi người có khuyên ngăn.)
- Dẫu biết vậy, cô ấy vẫn không thể ngừng hy vọng. (Cho dù biết như vậy, cô ấy vẫn không thể ngừng hy vọng.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Dẫu sao": Dùng để chuyển ý, tổng kết hoặc đưa ra nhận xét cuối cùng sau khi đã xem xét các khía cạnh.
- Công việc có nhiều khó khăn, nhưng dẫu sao chúng ta cũng đã cố gắng hết sức.
- "Dẫu có... đi nữa" / "Dẫu... thế nào đi nữa": Cấu trúc nhấn mạnh sự nhượng bộ, khẳng định ý chí hoặc kết luận không đổi.
- Dẫu có khó khăn thế nào đi nữa, chúng ta cũng phải hoàn thành nhiệm vụ.
- "Dẫu rằng": Cách nói trang trọng hơn, đồng nghĩa với "mặc dù rằng".
- Dẫu rằng hoàn cảnh éo le, bà ấy vẫn giữ được tấm lòng lương thiện.
Biến thể và từ gần giống
- Dù: Từ đồng nghĩa, có thể thay thế cho "dẫu" trong hầu hết ngữ cảnh, mang sắc thái thông tục hơn một chút.
- Dù ai nói ngả nói nghiêng, lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân. (Ca dao)
- Mặc dù: Từ đồng nghĩa, thường dùng trong văn viết và các ngữ cảnh trang trọng.
- Cho dù: Từ đồng nghĩa, nhấn mạnh ý nhượng bộ.
Từ đồng nghĩa
- Tuy: Biểu thị ý nhượng bộ, thường dùng trong kết hợp "tuy... nhưng...".
- Dầu (từ cổ, ít dùng hiện đại): Có nghĩa tương tự "dẫu".
Các cụm từ liên quan
- Dẫu biết: Cụm từ thường dùng để bắt đầu một mệnh đề nhượng bộ, thừa nhận một sự thật hiển nhiên.
- Dẫu biết tình ta đã lỡ, em vẫn không nỡ dứt đi.
- Dẫu cho: Cụm từ nhấn mạnh, đồng nghĩa với "cho dù".
- Dẫu cho sóng gió cuộc đời, tình bạn của chúng tôi vẫn bền vững.
Thành ngữ liên quan
- Dẫu có thế nào: Nhấn mạnh sự kiên định trước mọi tình huống.
- Lời hứa ấy, dẫu có thế nào tôi cũng sẽ giữ trọn.
- Dẫu đành / Dẫu hay: Các từ dùng trong văn chương cổ, biểu thị sự thừa nhận một cách đầy cảm xúc, nuối tiếc.
- Dẫu đành lòng đó cách xa, nhưng tình trong giây phút gọi là còn nguyên. (Thơ ca)