Định nghĩa

1. Tính từ:

   • Thuộc về hoặc theo chủ nghĩa duy vật: Chỉ quan điểm triết học cho rằng vật chất là tính thứ nhất, có trước và quyết định ý thức. Thế giới vật chất tồn tại khách quan, độc lập với ý thức con người.
   • Thiên về vật chất, coi trọng giá trị vật chất: Chỉ xu hướng đề cao các giá trị vật chất hữu hình trong đời sống.

2. Danh từ:

   • Người theo chủ nghĩa duy vật: Chỉ cá nhân ủng hộ và tin theo thuyết duy vật trong triết học.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:

  • Thế giới quan duy vật cho rằng vật chất có trước. (The materialist worldview holds that matter comes first.)
  • Anh ấy có lối sống khá duy vật, luôn chạy theo tiền bạc. (He has a rather materialistic lifestyle, always chasing after money.)

• Danh từ:

  • Các nhà duy vật phản bác quan điểm cho rằng ý thức sinh ra vũ trụ. (Materialists refute the view that consciousness creates the universe.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tư duy duy vật": Cách suy nghĩ, phương pháp luận dựa trên nguyên tắc của chủ nghĩa duy vật.

  • Phân tích xã hội bằng tư duy duy vật biện chứng. (Analyzing society with dialectical materialist thinking.)

• "Chủ nghĩa duy vật lịch sử": Học thuyết triết học xem xét sự phát triển của xã hội dựa trên các điều kiện và phương thức sản xuất vật chất.

  • Chủ nghĩa duy vật lịch sử là một trong những cống hiến lớn của Marx. (Historical materialism is one of Marx's great contributions.)

Biến thể và từ liên quan

• Duy vật biện chứng (Danh từ/ Tính từ): Triết học duy vật kết hợp với phương pháp biện chứng, xem xét sự vật trong mối liên hệ phổ biến và vận động không ngừng.
• Duy vật siêu hình (Danh từ/ Tính từ): Triết học duy vật theo lối tư duy siêu hình, xem xét sự vật một cách cô lập, tĩnh tại.
• Duy vật luận (Danh từ): Học thuyết, hệ thống lý luận của chủ nghĩa duy vật.

Từ đồng nghĩa

• Vật chất luận (Danh từ): Cách gọi khác của chủ nghĩa duy vật, nhấn mạnh vai trò của vật chất.
• Duy thực (Tính từ, ít dùng): Chỉ quan điểm thừa nhận thực tại khách quan của thế giới vật chất.

Từ trái nghĩa

• Duy tâm (Tính từ/ Danh từ): Quan điểm triết học cho rằng ý thức, tinh thần là tính thứ nhất, có trước và quyết định vật chất.
• Duy linh (Tính từ/ Danh từ): Quan điểm đề cao yếu tố tinh thần, linh hồn.

Thành ngữ, cụm từ liên quan

• Duy tâm và duy vật: Cặp phạm trù triết học đối lập nhau, thường dùng để so sánh hai quan điểm trái ngược.
  • Cuộc tranh luận giữa phe duy tâm và phe duy vật kéo dài nhiều thế kỷ. (The debate between the idealist and materialist camps lasted for centuries.)

1. tt. (H. duy: chỉ có; vật: vật chất) Theo thuyết cho rằng bản chất của vũ trụ là vật chất, có vật chất rồi mới có ý thức, vật chất là một sự thật khách quan ở ngoài ý thức người ta, vật chất quyết định ý thức: Duy tâm với duy vật khác nhau như trắng với đen (TrVGiàu).