Định nghĩa

1. Thán từ:
   • Từ biểu thị sự chê bai, không hài lòng hoặc ngạc nhiên tiêu cực: "Gớm chửa" là một thán từ dùng để bày tỏ thái độ chê trách, khó chịu, bất ngờ không hay hoặc kinh tởm trước một sự việc, hành động nào đó.

Ví dụ sử dụng

• Thán từ:
  • Gớm chửa, thằng bé bỏ nhà ra đi. (Biểu lộ sự chê trách, không đồng tình với hành động bỏ nhà ra đi.)
  • Gớm chửa, cái áo mới mua đã rách rồi! (Biểu lộ sự bực mình, thất vọng.)
  • Gớm chửa, phòng ngủ bừa bộn thế này à? (Biểu lộ sự không hài lòng, chê bai.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Dùng độc lập: Thường đứng đầu câu như một lời cảm thán, sau đó mới nêu ra sự việc bị chê bai.
  • Gớm chửa! Lại đến muộn nữa rồi.
• Kết hợp với giọng điệu: Ý nghĩa và sắc thái phụ thuộc nhiều vào ngữ điệu của người nói (giọng bực tức, chán nản, kinh ngạc tiêu cực).

Biến thể và từ gần giống

• Gớm: (thán từ) Có nghĩa tương tự nhưng ngắn gọn hơn, cũng biểu thị sự chê bai, kinh tởm.
  • Gớm! Ăn uống cẩu thả quá.
• Gớm giời / Gớm chưa: Các biến thể nói khác của "gớm chửa", cùng chung sắc thái nghĩa.
• Kinh: (thán từ) Biểu thị mức độ kinh tởm, chê bai mạnh hơn.
  • Kinh! Chỗ này bẩn quá.

Từ đồng nghĩa

• Ôi chao: Thán từ biểu thị sự ngạc nhiên (có thể tích cực hoặc tiêu cực), nhưng nhẹ hơn "gớm chửa".
• Trời ơi: Thán từ biểu thị sự ngạc nhiên, bất ngờ, có thể dùng trong ngữ cảnh chê bai nhưng không đặc trưng bằng "gớm chửa".
• Thôi chết / Thế chết: Biểu thị sự tiếc nuối, lo lắng hơn là chê bai trực tiếp.

Lưu ý sử dụng

• Sắc thái: Từ mang sắc thái khẩu ngữ, dùng trong giao tiếp thân mật hoặc khi bày tỏ cảm xúc mạnh. Không dùng trong văn viết trang trọng.
• Đối tượng: Cần thận trọng khi sử dụng vì có thể gây mất lịch sự nếu dùng với người trên hoặc trong ngữ cảnh không thân thiết.

1. th. Từ biểu thị sự chê bai: Gớm chửa, thằng bé bỏ nhà ra đi.