Định nghĩa

1. Thành ngữ:
   • Một câu thành ngữ mô tả hình ảnh cây hải đường nghiêng ngả, ngọn cây hướng về phía đông: Thành ngữ này dùng để miêu tả một hiện tượng tự nhiên hoặc một hình ảnh cụ thể, trong đó cây hải đường (một loài cây có hoa) bị nghiêng đi và ngọn của nó hướng về phía đông. Nó thường được dùng để gợi tả một cảnh vật có tính chất đặc trưng, đôi khi mang ý nghĩa biểu tượng về sự chịu đựng, uyển chuyển trước gió hoặc một vẻ đẹp lãng mạn, buồn bã.

Ví dụ sử dụng

• Thành ngữ:
  • Trong bài thơ, tác giả viết "hải đường là ngọn đông lân" để vẽ nên bức tranh khu vườn tiêu điều. (Trong bài thơ, tác giả viết "hải đường là ngọn đông lân" để vẽ nên bức tranh khu vườn tiêu điều.)
  • Cảnh "hải đường là ngọn đông lân" in đậm trong tâm trí người lữ khách. (Cảnh "hải đường là ngọn đông lân" in đậm trong tâm trí người lữ khách.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Trong văn chương: Thành ngữ này thường xuất hiện trong thơ ca cổ điển Việt Nam để tả cảnh, tả tình, gợi lên không gian trầm lắng, cô tịch hoặc vẻ đẹp mong manh.
  • Câu thơ "hải đường là ngọn đông lân" gợi lên nỗi buồn man mác. (Câu thơ "hải đường là ngọn đông lân" gợi lên nỗi buồn man mác.)

Biến thể và từ gần giống

• Hải đường: (danh từ) tên một loài cây thân gỗ, có hoa đẹp, thường được trồng làm cảnh.
• Đông lân: (cụm từ) chỉ hướng đông; "lân" ở đây có thể hiểu là nghiêng ngả, hướng về.

Từ đồng nghĩa

• Cây nghiêng bóng chiều: hình ảnh cây cối nghiêng mình trong ánh chiều (cùng chung ý tả cảnh vật nghiêng ngả, có tính chất gợi hình tương tự).

Thành ngữ liên quan

• Liễu rủ bên hồ: hình ảnh cây liễu rủ xuống mặt hồ (cùng là hình ảnh cây cối mang vẻ đẹp ủy mị, buồn).
• Trúc nghiêng bóng nguyệt: hình ảnh khóm trúc nghiêng trong bóng trăng (cùng là hình ảnh thiên nhiên trong thơ ca mang tính ước lệ, tượng trưng).

1. Cây hải đường ở xóm đông ngả ngọn xuống