Định nghĩa

1. Thành ngữ (có sắc thái tiêu cực, khẩu ngữ):
   • Chết, qua đời (thường dùng với ý mỉa mai, hả hê hoặc bi quan): Diễn tả sự kết thúc của một đời người, thường ám chỉ cái chết của một người bị ghét bỏ, khinh miệt hoặc trong hoàn cảnh bi đát.
   • Hết kiếp, kết thúc cuộc đời (theo nghĩa rộng): Có thể dùng để nói về sự chấm dứt một giai đoạn tồn tại hoặc số phận đen đủi, không còn hy vọng gì nữa.

Ví dụ sử dụng

• Với nghĩa "chết" (mang sắc thái mỉa mai/hả hê):
  • Tên cướp bị cảnh sát bắn chết, thế là hết đời.
  • Làm nhiều điều ác, rồi cũng có ngày hết đời thôi.
• Với nghĩa "kết thúc số phận đen đủi, hết hy vọng":
  • Công ty phá sản, giờ thì tôi hết đời rồi!
  • Lỡ tay làm vỡ bình cổ, hết đời nó rồi!

Các cách sử dụng nâng cao

• "Thế là hết đời...": Cụm thường dùng để kết luận một cách chắc chắn về kết cục bi đát hoặc đáng đời của ai đó.
  • Hắn ta phản bội bạn bè, cuối cùng bị mọi người xa lánh. Thế là hết đời hắn.
• "Xem như hết đời": Coi như đã chấm dứt, không còn tương lai hay cơ hội nào nữa.
  • Bị lộ bí mật đó ra, dự án của anh ta xem như hết đời.

Biến thể và từ gần giờng

• Hết số (thành ngữ, khẩu ngữ): Cùng nghĩa với "hết đời", nhấn mạnh số phận đã định.
• Toi đời (khẩu ngữ, thô tục): Nhấn mạnh hơn về cái chết hoặc kết cục thảm hại.
• Bỏ đời (khẩu ngữ): Chết.
• Qua đời (trang trọng): Chết (không mang sắc thái tiêu cực như "hết đời").

Từ đồng nghĩa

• Chết: Từ trung tính, phổ biến nhất.
• Qua đời: Từ trang trọng, lịch sự.
• Từ trần: Từ trang trọng, thường dùng trong văn viết hoặc thông báo.
• Mất: Từ nói giảm nói tránh, lịch sự.

Thành ngữ liên quan

• Đời cha ăn mặn, đời con khát nước: Thành ngữ nói về hậu quả của việc làm ác đời trước sẽ ảnh hưởng đến đời sau. Có liên quan đến khái niệm "đời" (kiếp sống) trong "hết đời".
• Sống chết có số: Thành ngữ thể hiện quan niệm số phận đã an bài, liên quan đến ý "hết đời" như một kết cục tất yếu.