Định nghĩa

1. Tính từ:

   • Đúng với ý muốn, vừa lòng: Chỉ sự vật, sự việc nào đó phù hợp và đáp ứng được mong muốn, sở thích của một người.
   • Cùng quan điểm, tương đồng về tư tưởng: Chỉ sự đồng điệu, nhất trí trong suy nghĩ, nhận định giữa hai hay nhiều người.

2. Động từ:

   • Cùng nhận định, đồng ý với nhau: Hành động đạt được sự thống nhất, hòa hợp trong ý kiến, quan điểm về mọi mặt.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:

  • Món quà sinh nhật ấy thật hợp ý tôi. (Món quà sinh nhật ấy thật đúng ý tôi.)
  • Hai người bạn ấy rất hợp ý nhau trong mọi chuyện. (Hai người bạn ấy rất tương đồng ý kiến với nhau trong mọi chuyện.)

• Động từ:

  • Chúng tôi đã hợp ý về phương án triển khai dự án. (Chúng tôi đã cùng thống nhất ý kiến về phương án triển khai dự án.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "vừa ý hợp ý": Cụm từ nhấn mạnh sự hài lòng, vừa vặn với mong muốn.

  • Căn nhà mới mua thật vừa ý hợp ý với gia đình tôi. (Căn nhà mới mua thật vừa ý, đúng mong muốn với gia đình tôi.)

• Dùng trong văn chương, khẩu ngữ: Thường dùng để diễn tả sự hòa hợp sâu sắc, như ý.

  • Câu trả lời của anh ấy hợp ý ta quá! (Câu trả lời của anh ấy đúng ý ta quá!)

Biến thể và từ gần giống

• Hợp (đg/t): Có nghĩa rộng hơn, chỉ sự phù hợp, kết hợp chung (hợp tác, hợp lực, phù hợp).
• Vừa ý (t): Đúng ý, làm hài lòng (thường nhấn mạnh cảm giác hài lòng cá nhân).
• Đồng ý (đg): Tán thành, chấp thuận một ý kiến, đề nghị (thường trong một sự việc cụ thể).
• Tâm đầu ý hợp (thành ngữ): Chỉ sự hòa hợp hoàn toàn về tư tưởng, tình cảm.

Từ đồng nghĩa

• Vừa lòng: Làm cho cảm thấy hài lòng, thỏa mãn.
• Đồng quan điểm: Có cùng cách nhìn nhận, đánh giá.
• Tương đồng: Giống nhau, phù hợp với nhau.

Từ trái nghĩa

• Trái ý: Không đúng ý, làm phật lòng.
  • Lời nói ấy thật trái ý tôi.
• Bất đồng: Không cùng ý kiến, không thống nhất.
  • Hai bên bất đồng quan điểm về giải pháp.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Ý hợp tâm đầu: Ý nghĩ và tấm lòng đều hòa hợp, thường dùng cho bạn bè, vợ chồng rất hiểu nhau.
  • Họ là đôi bạn ý hợp tâm đầu.
• Thuận ý ta, xoay ý người: (Thành ngữ cổ) Làm cho ý mình thuận và xoay chuyển được ý người khác, chỉ sự khéo léo trong ứng xử.

1. 1. t. Đúng với ý muốn. 2. đg. Cùng nhận định như nhau về mọi mặt.