Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Âm phủ, thế giới của người chết: "Hoàng tuyền" là một từ Hán Việt dùng để chỉ nơi linh hồn người chết trở về, tức cõi âm. Từ này mang sắc thái trang trọng, văn chương.
   • Suối vàng: Nghĩa gốc từ chữ Hán ("hoàng" là vàng, "tuyền" là suối), là một cách gọi hình tượng, thi vị hóa cho cõi chết.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Cụ già ấy đã về nơi chín suối, xuống hoàng tuyền. (Người già đó đã qua đời, đi đến thế giới bên kia.)
  • Trong tín ngưỡng dân gian, người ta tin rằng linh hồn sẽ sang hoàng tuyền sau khi chết. (Trong tín ngưỡng dân gian, người ta tin rằng linh hồn sẽ đi đến âm phủ sau khi chết.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Xuống hoàng tuyền" / "Về chốn hoàng tuyền": Cụm từ cố định chỉ việc qua đời, chết.

  • Ông ấy đã an nghỉ, xuống hoàng tuyền được mấy năm rồi. (Ông ấy đã qua đời, về cõi âm được mấy năm rồi.)

• "Dưới suối vàng": Cách nói khác, cùng nghĩa với "hoàng tuyền", thường dùng trong văn thơ.

  • Nguyện cầu cho vong linh người đã khuất được siêu thoát dưới suối vàng. (Cầu nguyện cho linh hồn người đã mất được siêu thoát nơi cõi âm.)

Biến thể và từ gần giống

• Âm phủ (danh từ): Từ thuần Việt, cùng nghĩa chỉ thế giới của người chết, nhưng ít tính chất văn chương hơn "hoàng tuyền".
• Cõi âm (danh từ): Cách nói chỉ chung thế giới bên kia, nơi linh hồn cư ngụ.
• Địa phủ (danh từ): Từ Hán Việt khác, cũng chỉ âm phủ, thường gắn với quan niệm có sự cai quản (như Diêm Vương).

Từ đồng nghĩa

• Suối vàng: Cách dịch nghĩa trực tiếp và cũng là từ đồng nghĩa phổ biến nhất của "hoàng tuyền".
• Cõi chết: Chỉ nơi dành cho người đã chết.
• Thế giới bên kia: Cách nói tổng quát về nơi linh hồn đi đến sau cái chết.

Thành ngữ liên quan

• "Chín suối" / "Cửu tuyền": Thành ngữ Hán Việt, cũng chỉ âm phủ (chín tầng suối), nghĩa tương tự "hoàng tuyền" và thường đi cùng với nó.
  • Lòng thành kính gửi theo người đã khuất nơi chín suối. (Lòng thành kính gửi theo người đã mất nơi cõi âm.)
• "Sống gửi thác về": Thành ngữ thể hiện quan niệm cuộc sống chỉ là tạm bợ, còn cái chết mới là sự trở về (về với cõi âm, hoàng tuyền).

1. Suối vàng, tức âm phủ.