Định nghĩa

1. Liên từ:
   • Huống chi là một liên từ dùng để nối hai mệnh đề, nhấn mạnh sự tăng tiến về lý lẽ hoặc mức độ. Nó biểu thị rằng nếu một điều đã đúng hoặc đã xảy ra, thì một điều khác càng đúng hoặc càng dễ xảy ra hơn. Từ này thường dùng trong lập luận, biện giải để làm rõ một kết luận hiển nhiên hơn.

Ví dụ sử dụng

• Liên từ:
  • Người lớn còn mệt, huống chi là trẻ con. (Người lớn còn cảm thấy mệt, thì trẻ con lại càng mệt hơn.)
  • Anh ấy không giúp được người thân, huống chi là người ngoài. (Anh ta thậm chí không giúp được người thân của mình, thì việc giúp người lạ càng là điều không thể.)
  • Việc nhỏ còn không làm xong, huống chi việc lớn. (Ngay cả việc nhỏ còn không hoàn thành, thì việc lớn càng không thể.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Huống chi là...": Cấu trúc thường gặp, dùng để đưa ra một đối tượng hoặc sự việc cụ thể, nhấn mạnh sự tăng tiến so với điều vừa nêu.
  • Đường xa như vậy người trẻ còn ngại, huống chi là cụ già.
• Dùng trong văn viết trang trọng hoặc văn biền ngẫu để tăng tính thuyết phục cho lập luận.
  • Non cao biển rộng chưa thỏa chí, huống chi nơi chật hẹp thế này.

Biến thể và từ gần giống

• Huống hồ: Từ đồng nghĩa, có cách dùng và ý nghĩa hoàn toàn tương tự "huống chi".
  • Việc ấy người khôn còn lúng túng, huống hồ kẻ mới học.
• Huống: Là dạng rút gọn, thường dùng trong văn chương cổ hoặc các cấu trúc cố định.
  • Thân mình còn chẳng lo xong, huống lo thiên hạ.

Từ đồng nghĩa

• Nữa là: Thường dùng trong khẩu ngữ, diễn đạt ý "càng... hơn".
  • Mình còn không làm được, nữa là nó.
• Đừng nói chi đến / Chưa nói chi đến: Nhấn mạnh sự không cần bàn đến, vì điều trước đã quá rõ.
  • Ăn còn chưa đủ, đừng nói chi đến mặc đẹp.

Các cụm từ liên quan

• Huống chi đây / Huống chi nữa: Cụm từ dùng để tăng cường ý nghĩa phủ định hoặc nghi vấn, thường đặt cuối câu.
  • Lỡ hẹn một lần đã không được tha thứ, huống chi đây là lần thứ ba. (Hiếm gặp trong văn hiện đại)

Thành ngữ liên quan

• Huống chi nhi nữ: Thành ngữ Hán Việt cổ, ý nói "đàn bà con gái còn như thế (thì đàn ông càng phải hơn)". Hiện nay ít dùng.
• Bậc trí còn lầm, huống chi kẻ ngu: Câu nói thể hiện sự khoan dung, ý nếu người thông minh còn sai sót thì người kém hơn sai sót là điều dễ hiểu.

1. Nh. Huống hồ.