Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Phép nước, quy tắc, luật lệ: Hệ thống các quy định, phép tắc được đặt ra để duy trì trật tự trong một tổ chức, xã hội hoặc quốc gia.
   • Trật tự, nền nếp: Tình trạng có tổ chức, có kỷ luật, mọi người tuân theo các quy tắc chung.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Một xã hội phát triển lành mạnh cần có kỷ cương.
  • Nhà trường phải giữ vững kỷ cương, nề nếp để giáo dục học sinh.
  • Thời loạn lạc, kỷ cương phép nước thường bị đảo lộn.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Giữ vững kỷ cương": Duy trì một cách kiên định các quy tắc và trật tự đã được thiết lập.

  • Người lãnh đạo phải biết cách giữ vững kỷ cương trong tập thể.

• "Kỷ cương phép nước": Cụm từ thường dùng để chỉ hệ thống pháp luật và quy tắc điều hành của một quốc gia.

  • Mọi công dân đều phải tôn trọng kỷ cương phép nước.

• "Buông lỏng kỷ cương": Để cho các quy tắc, kỷ luật trở nên lỏng lẻo, không được tuân thủ nghiêm túc.

  • Không thể buông lỏng kỷ cương trong quản lý sản xuất.

Biến thể và từ gần giống

• Kỷ luật (danh từ): Những quy định bắt buộc phải tuân theo trong một tập thể, tổ chức; thường mang tính nghiêm khắc và có chế tài rõ ràng.
• Phép nước (danh từ): Luật lệ, pháp luật của quốc gia.
• Nề nếp (danh từ): Thói quen, lối sống có trật tự, quy củ được hình thành và duy trì lâu dài (thường trong gia đình, trường học).

Từ đồng nghĩa

• Quy củ: Các phép tắc, khuôn mẫu đã được định sẵn.
• Trật tự: Tình trạng ổn định, có tổ chức, mọi thứ đều ở đúng vị trí, chức năng của nó.
• Phép tắc: Những điều quy định phải theo.

Từ trái nghĩa

• Hỗn loạn: Tình trạng lộn xộn, không có trật tự.
• Vô chính phủ: Tình trạng không có sự quản lý, không có kỷ cương, luật lệ.
• Tự do phóng túng: Hành động một cách tùy tiện, không theo bất kỳ quy tắc hay khuôn khổ nào.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Phép vua thua lệ làng": Thành ngữ này phản ánh sự mâu thuẫn giữa kỷ cương chung của quốc gia (phép vua) và các quy tắc, tập quán địa phương (lệ làng). Trong nhiều trường hợp, lệ làng lại có sức mạnh chi phối mạnh hơn.
• "Quốc có quốc pháp, gia có gia quy": Mỗi quốc gia có pháp luật (kỷ cương của nước), mỗi gia đình có nội quy riêng. Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc có các quy tắc ở mọi cấp độ.

1. d. 1. Phép nước từ các đời trước để lại (cũ). 2. Từ cũ chỉ chế độ xã hội : Nguyễn Huệ có hoài bão dựng ra một kỷ cương mới.